222 COGITATIONES DE NATURA RERUM. 



tuis in processu latent, nee nisi post effectum mani- 

 festum percipiuntur. In animalibus autem cum sensu 

 doloris secundum diversa genera aut characteres vio- 

 lentise peraguntur, permeante per orania spiritu. At- 

 que ab hoc principio deducitur cognitio, num forte 

 alicui animantium adsit alius quispiam sensus, prae- 

 ter eos qui notantur ; et quot et quales sensus in 

 universe animantium genere esse possint. Ex pas- 

 sionibus enim materiae rite distinctis sequetur nu- 

 merus sensuum, si modo organa competant et accedat 

 spiritus. 



VIII. 



De Motu Violento, quod sit fuga et discursatio partium 

 rei propter pressuram, licet minime visibilis. 



MOTUS violentus (quern vocant) per quern missilia, 

 ut lapides, sagittse, globi ferrei, et similia per aerem 

 volant, fere omnium motuum est vulgatissimus. At- 

 que in hujus tamen observatione et inquisitione miram 

 et supinatn negligentiam hominum notare licet. Neque 

 parvo detrimento in motus istius natura et potestate in- 

 vestiganda offenditur ; cum ad infinita sit utilis, et tor- 

 mentis, machinis, et universae rei mechanics, sit instar 

 animse et vitse. Plurimi autem se perfunctos inquisi 

 tione putant, si motum ilium violentum esse pronun- 

 tient, et a naturali distinguant. Atque is sane est 

 Aristotelis et scholae ejus mos proprius et disciplina, 

 curare ut habeant homines quod pronuntient, non quod 

 sentiant ; et docere quomodo aliquis affirmando aut 

 negando se expedire, non cogitando se explicare et 

 sibi satisfacere possit. Alii paulo attentius, arrepto illo 

 posito duo corpora in UNO loco esse non posse, restare 



