308 DE PRINCIPIIS ATQUE ORIGINIBUS, 



potentialem. Neque aliquid lucri fieri per istud genus 

 principii unici videtur, magis quam per illud niaterise 

 abstracts ; nisi quod habetur aliquid quod obversetur 

 ad intellectum humanum, in quo cogitatio humana ma 

 gis defigatur et acquiescat, et per quod notio prim-iph 

 ipsius paulo plenior sit, reliquorum omnium abstrusior 

 et durior. Sed scilicet ilia aetate Prcedieamenta res- 



o 



num non acceperant, ut potuisset principium illud na 

 ture abstract latere sub fide et tutela pragdicamenti 

 substantias. Itaque nemo ausus est confinm?re mate- 



T 



nam aliquam plane phantasticam, sed principium statu- 

 erunt secundum sen sum ; aliquod ens vemm ; modum 

 autem ejus dispensandi (liberius se gerentes) phantasti- 

 cum. Nihil enim inveniunt, imo nee cornminiscuntur, 

 quo appetitu aut stimulo, aut qua ratione, via, aut duc- 

 tu. istud principium suum a se degeneret, et rursus se 

 recipiat. 1 At cum tanti appareant per universum con- 

 trariorum exercitus, densi, rari, calidi, frigidi, lucidi, 

 opaci, animati, inanimati, et aliorum plurimorum quas 

 se invicem oppugnant, privant, perimunt ; base omnia 

 ab uno quopiam rei materiata3 fonte manare putare, 

 neque tamen ullum ejus rei modum ostendere, spec- 

 ulationis cujusdam attonita3 videtur, et inquisitionem 

 deserentis. Nam si de re ipsa per sensum constaret, 

 ferendum esset, licet modus esset in obscuro; rursus 

 si modus vi rationis erutus esset aliquis habilis et credib- 

 ilis, discedendum fortasse ab apparentiis ; sed minime 

 postulandum ut iis assentiamus, quorum nee entia per 

 sensum manifesta, neque explicationes per rationem 

 probabiles. Prasterea, si unum esset rerum principium, 

 debuerat ejus conspici in omnibus rebus nota qusedam, 

 et tanquam partes potiores, et praBdominantia nonnuiJa; 



1 Compare Arist. Met. i. 3. 



