SEC. FAB. CUPIDINIS ET ClELI. 325 



(coelura scilicet), compacta natura globi terne et cir- 

 cumjacentium nonnihil compensari ; cum non spatia, 

 sed copia materiae in spatiis spectetur ; frigidi vero na- 

 turam, virtutes, et rationes, raerito aut silentio prasteriri 

 aut brevi sermone transmitti debere, cum nil certi et 

 explorati de eo liaberi possit per experientiam. Habe- 

 raus enim ignem communem, tanquam solis vicarium, 

 qui caloris naturam manifestet. At frigidi telluris 

 nulla est substitutio, quae in manu hominis sit et ad- 

 hibeatur praesto ad experimentum. Etenim illos hor- 

 rores et rio-ores frigidi qui ex globo et ambitu terraa 



O O -* * 



hiemalibus temporibus et in regionibus frigidissimis 

 exspirtmt in aerem, tepores plane et balnea esse, prae 

 natura primi frigidi in visceribus terrae inclusi ; ut fri- 

 gus illud cujus homines sensum et potestatem habeant, 

 simile quiddam sit, ac si calorem nullum alium habe- 

 rent, praeter eum qui a sole asstivis diebus et in calidis 

 regionibus emanat ; qui ad ignes fornacis ardentis col- 

 latus, refrigerium quoddam censeri possit. Sed in iis 

 quae subdititia sunt minus morandum. Videndum igi- 

 tur deinceps, qualia sint ea quaa a Telesio dicuntur circa 

 dispositionem materiae, in quam calor agat ; cujus ea 

 est vis, ut actionem ipsam caloris promoveat, impediat, 

 immutet. Ejus ratio quadruplex. Prima differentia 

 sumitur ex calore praainexistente aut non praeinexisten- 

 te. 1 Secunda, ex copia aut paucitate materiae. 2 Tertia, 

 ex gradibus subactionis. 3 Quarta, ex clausura vel aper- 

 tura corporis subacti. 4 Quod ad primam attinet, sup- 



1 See above [p. 317. note 1.] 



2 &quot; Materiie dispositiones . . . juxta expansionis constrictionisque di- 

 versitatem expendendas esse.&quot; De JRer. Nat. i. 19. 



8 Ib. i. 20. passim. 



&amp;lt; This difference is not stated by Telesius, though it may be presumed 

 that it had occurred to him. 



