LIBER OCTAVUS. 45 



ad quos praesertim vehementer et constanter aspi 

 rant, ex quorum Finium situ et distantia reliquarum 

 suarum actionum possit excipi et confici directio et 

 scala : id quod inter alia caussa est vel praecipua, ut 

 &quot; corda eorum (quod Scriptura pronunciat) sint in- 

 scrutabilia.&quot; At privatorum nullus est, qui non sit 

 plane veluti viator, et proficiscatur intente ad ali- 

 quam itineris metam, ubi consistat ; unde non male 

 divinare quis poterit quid facturus sit, aut non 

 facturus. Si enim in ordine sit quidpiam ad finem 

 suum, probabile est facturum : sin sit in contrariurn 

 finis, minime. Neque de Finium, aut Ingenioriim, 

 in hominibus diversitate informatio capienda est 

 simpliciter tantum, sed et comparate ; quid scilicet 

 praedominetur, et reliqua in ordinem cogat. Sic, 

 ut videmus, Tigellinus, cum se Petronio Turpiliano 

 inferiorem sentiret in voluptatibus Neroni minis- 

 trandis et praegustandis, (( metus (ut ait Tacitus) 

 Neronis rimatus est ;&quot; et hoc pacto aemulum evertit. 



Ad notitiam quod attinet de hominum animis 

 secundariam, nimirum quae ab Aliorum Relatione 

 desumitur, breviter dicere sufficiet. Defectus et 

 vitia didiceris optime ab inimicis, virtutes et faculta- 

 tes ab amicis, mores et tempora a fainulis, opiniones 

 et meditationes ab intimis familiaribus cum quibus 

 frequentius colloquia miscent. Fa ma popularis levis 

 est, et superiorum judicia minus certa : etenim coram 

 illis tectiores incedunt homines. Verier fama e clo- 

 mesticis emanat. 



Verum ad inquisitionem istam universam via 

 maxime compendiaria in tribus consistit: primum, 



