70 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



current proculdubio et alii consiliarii, atque reipub- 

 licae gubernatores minime spernendi, qui sint nego- 

 tiis pares, po^sintque res commode administrare, 

 easque a manifestos prsecipitiis et incommodis con- 

 servare, a virtute tamen ilia rerumpublicarum 

 erectrice et amplificatrice longo intervallo absunt. 



Verum, qualescunque demum fuerint operarii, 

 conjiciamus oculos in opus ipsum ; qualis nimirum 

 censeri debeat vera Regnorum et Rerumpublicarum 

 Magnitude, et quibus artibus obtineri possit. Dig- 

 num profecto argumentum, quod principes perpetud 

 in manibus habeant et diligenter meditentur ; quo 

 nee vires suas in majus aestimantes inceptis se vanis 

 et nimis arduis implicent, nee rursus easdem plus 

 aequo despicientes ad consilia pusillanima et meti- 

 culasa se demittant. 



Magnitudo Imperiorum, quoad molem et terri- 

 torium, mensurae subjicitur ; quoad reditus, calculis. 

 Numerus civium et capita censu, urbium et oppi- 

 dorum multitude et amplitude tabulis, excipi possint. 

 Attamen non reperitur inter civilia res errori magis 

 obnoxia, quam verum et intrinsecum excipere valo 

 rem circa vires et copias imperil alicujus. Assimi- 

 latur regnum coelorum non gland i aut nuci alicui 

 grandiori, sed grano sinapis, quod inter grana est 

 minimum ; quod tamen habeat interim intra se pro- 

 prietatem quandam et spiritum innatum, quo se et 

 eitiiis attollat et latius diffundat : eodem modo, 

 invenire est regna et status ambitu quidem et regio- 

 num tractu valde ampla, quae tamen ad Fines 

 ulterius Proferendos aut latius imperandum sunt 



