152 PIUEFATIO. 



copiam, aut utilitatem, in majus accipiant, aut cele- 

 brent. Nam si quis in omnem illam librorum varie- 

 tatem, qua artes et scientiae exsultant, diligentius 

 introspiciat, ubique inveniet ejusdem rei repeti- 

 tiones infinitas, tractandi rnodis diversas, inventione 

 praeoccupatas ; ut omnia primo intuitu numerosa, 

 facto examine, pauca reperiantur. Et de utilitate 

 aperte dicendum est ; sapientiam istam, quam a 

 Graecis potissimum hausimus, pueritiam quandam 

 scientiae videri, atque habere quod proprium est 

 puerorum ; ut ad garriendum prompta, ad generan- 

 dum invalida et immatura sit. Controversiarum 

 enim ferax, operum effoeta est. Adeo ut fabula ilia 

 de Scylla, in litterarum statum, qualis habetur, ad 

 vivum quadrare videatur ; quae virginis os et vultum 

 extulit, ad uterum vero monstra latrantia succinge- 

 bantur et adhaerebant. Ita habent et scientiae, quibus 

 insuevimus, generalia quaedam blandientia et spe- 

 ciosa ; sed cum ad particularia ventum sit, veluti ad 

 partes generationis, ut fructum et opera ex se edant, 

 turn contentiones et oblatrantes disputationes exo- 

 riuntur, in quas desinunt, et quae partus locum 

 obtinent. Praeterea, si hujusmodi scientiae plane 

 res rnortua non essent, id minime videtur eventurum 

 fuisse, quod per multa jam secula usu venit ; ut illae 

 suis immotae fere haereant vestigiis, nee incrementa 

 genere humano digna sumant : eo usque, ut saepe- 

 numero non solum assertio maneat assertio, sed 

 etiam quaestio maneat quaestio, et per disputationes 

 non solvatur, sed figatur et alatur ; omnisque tra- 

 ditio et successio disciplinarum repraesentet et exbi- 



