186 PRFjEATIO. 



sciri possit) non disputare, sed experiri. Et tamen 

 illi ipsi, impetu tantum intellectus usi, regulam non 

 adhibuerunt, sed oinnia in acri meditatione, et mentis 

 volutatione et agitatione perpetua, posuerunt. 



Nostra autem ratio, ut opere ardua, ita dictu 

 facilis est. Ea enim est, ut certitudinis gradus consti- 

 tuamus, sensum per reductionem quandam tueamur, 

 sed mentis opus quod sensum subsequitur, plerum- 

 que rejiciamus, novam autem et certam viam, ab 

 ipsis sensuum perceptionibus, menti aperiamus et 

 muniamus. Atque hoc proculdubio viderunt et illi 

 qui tantas dialectics partes tribuerunt. Ex quo 

 liquet, illos intellectui adminicula qusesivisse, mentis 

 autem processum nativum, et sponte moventem, sus- 

 pectum habuisse. Sed serum plane rebus perditis 

 hoc adhibetur remedium ; postquam mens ex quo- 

 tidiana vita3 consuetudine, et auditionibus, et doc- 

 trinis inquinatis occupata, et vanissimis idolis obsessa 

 fuerit. Itaque ars ilia dialecticse, sero (ut diximus) 

 cavens, neque rem ullo modo restituens, ad errores 

 potius figendos, quam ad veritatem aperiendam 

 valuit. Restat unica salus ac sanitas, ut opus 

 mentis universum de integro resumatur ; ac mens, 

 jam ab ipso principio, nullo modo sibi permittatur, 

 sed perpetud regatur ; ac res, veluti per machinas, 

 conficiatur. Sane si homines opera mechanica nudis 

 manibus, absque instrumentorum vi et ope, aggressi 

 essent, quemadmodum opera intellectualia nudis fere 

 mentis viribus tractare non dubitarunt ; parva3 admo- 

 dum fuissent res, quas movere et vincere potuissent, li 

 cet operas enixas, atque etiam conjunctas pra3stitissent 



