NOVUM ORGANUM. 193 



usu est : altera a sensu et particularibus excitat 

 axiomata, ascendendo continenter et gradatim, ut 

 ultimo loco perveniatur ad maxime generalia ; quae 

 via vera est sed intentata. 



xx. 



Eandem ingreditur viam (priorem scilicet) intel- 

 lectus sibi permissus, quam facit ex ordine dialectics. 

 Gestit enim mens exilire ad magis generalia, ut 

 acquiescat, et post parvam moram fastidit experien- 

 tiam : sed haec mala demum aucta sunt a dialectica 

 ob pompas disputationum. 



XXI. 



Tntellectus sibi permissus, in ingenio sobrio et 

 patiente et gravi (praesertim si a doctrinis receptis 

 non impediatuf), tentat nonnihil illam alteram viam 

 quae recta est, sed exiguo profectu ; cum intellectus 

 nisi regatur et juvetur res inaequalis sit, et omnino 

 inbabilis ad superandam rerum obscuritatem. 



XXII. 



Utraque via orditur a sensu et particularibus, et 







acquiescit in maxime generalibus : sed immensum 

 quiddam discrepant ; cum altera perstringat tantum 

 experientiam et particularia cursim ; altera in iis rite 

 et ordine versetur; altera rursus jam a principio 

 constituat generalia quaedam abstracta et inutilia ; 

 altera gradatim exsurgat ad ea quae revera naturae 

 sunt notiora. 



Non leve quiddam interest inter humanae mentis 

 idola et divinae mentis ideas, hoc est inter placita 



