228 NOVUM ORGANUM. 



Romanum, postquam doctrina humana velut naufra- 

 gium perpessa esset ; turn demum philosophies 

 Aristotelis et Platonis, tanquam tabulae ex materia 

 leviore et minus solida, per fluctus temporum ser- 

 vatse sunt. Illud etiam de consensu fallit homines, 

 si acutius rem introspiciant. Verus enim consensus 

 is est, qui ex libertate judicii (re prius explorata) in 

 idem conveniente consistit. At numerus longe 

 maximus eorum, qui in Aristotelis philosophiam con- 

 senserunt, ex prsejudicio et auctoritate aliorum se 

 illi mancipavit ; ut sequacitas sit potius et coitio 

 quam consensus. Quod si fuisset ille verus consen 

 sus et late patens, tantum abest ut consensus pro 

 vera et solida auctoritate haberi debeat, ut etiam 

 violentam praesumptionem inducat in contrarium. 

 Pessimum enim omnium est augurium quod ex con 

 sensu capitur in rebus intellectualibus ; exceptis 

 divinis et politicis, in quibus suffragiorum jus est. 

 Nihil enim multis placet, nisi imaginationem feriai, 

 aut intellectum vulgarium notionum nodis astringat, 

 ut supra dictum est. Itaque optime traducitur 

 illud Phocionis a moribus ad intellectualia ; ut statim 

 se examinare debeant homines, quid erraverint aut 

 peccaverint, si multitude consentiat et complaudat. 

 Hoc signum igitur ex aversissimis est. Itaque quod 

 signa veritatis et sanitatis philosophiarum et scien- 

 tiarum, quae in usu sunt, male se habeant; sive 

 capiantur ex originibus ipsarum, sive ex fructibus, 

 sive ex progressibus, sive ex confessionibus auctorum, 

 sive ex consensu ; jam dictum est. 



LXXVIII. 

 Jam vero veniendum ad caussas errorum et tarn 



