NOVUM ORGANUM. 233 



hujusmodi compendia convertere possint. Quod si 

 quis ex tanta multitudine scientiam affectu ingenuo 

 et propter se expetat ; invenietur tamen ille ipse, 

 potius con tempi ationum et doctrinarum varietatem, 

 quam veritatis severam et rigidam inquisitionem se- 

 qui. Rursus, si alius quispiam fortasse veritatis in 

 quisitor sit severior ; tamen et ille ipse talem sibi 

 proponet veritatis conditionem, quae menti et intel- 

 lectui satisfaciat in redditione caussarum rerum quse 

 jampridem sunt cognitae ; non earn quae nova operum 

 pignora, et novam axiomatum lucem assequatur. 

 Itaque, si finis scientiarum a nemine adhuc bene 

 positus sit, non minim est si in iis, quae sunt subor- 

 dinata ad finem, sequatur aberratio. 



LXXXII. 



Quemadmodum autem finis et meta scientiarum 

 male posita sunt apud homines ; ita rursus etiamsi 

 ilia recte posita fuissent, viam tamen sibi delegerunt 

 omnino erroneam, et imperviam. Quod stupore 

 quodam animum rite rem reputanti perculserit ; 

 non ulli mortalium curas aut cordi fuisse, ut intel- 

 lectui humano, ab ipso sensu et experientiA. ordinata 

 et bene condita, via aperiretur et muniretur ; sed 

 omnia vel traditionum caligini, vel argumentorum 

 vertigini et turbini, vel casus et experientiaa 

 vagae et inconditae undis et ambagibus permissa 

 esse. Atque cogitet quis sobrie et diligenter, qualis 

 sit ea via, quam in inquisitione et inventione alicujus 

 rei homines adhibere consueverunt ; et primo nota- 

 bit proculdubio inveniendi modum simplicem et in- 

 artificiosum, qui hominibus maxime est familiaris. 



