NOVUM ORGANUM. 249 



imprimendam, quando homines ad particularia, prae- 

 sertim in Tabulis nostris Inveniendi digesta et dis- 

 posita (quae partim ad secundam, sed multo magis 

 ad quartam instaurationis nostrse partem pertinent) 

 adducemus, cum hoc ipsum sit non spes tantum, sed 

 tanquam res ipsa : tamen ut omnia clementius fiant, 

 pergendum est in institute nostro de praeparandis 

 hominum mentibus ; cujus praeparationis, ista osten- 

 sio spei pars est non exigua. Nam absque ea reliqua 

 faciunt magis ad contristationem hominum (scilicet, 

 ut deteriorem et viliorem habeant de iis, quae jam in 

 usu sunt, opinionem quam nunc habent ; et suas con- 

 ditionis infortunium plus sentiant et pernoscant), 

 quam ad alacritatem aliquam inducendam, aut in- 

 dustriam experiendi acuendam. Itaque conjecturae 

 nostrae, quae spem in hac re faciunt probabilem, ape- 

 riendae sunt et praeponendaa : sicut Columbus fecit, 

 ante navigationem illam suam mirabilem maris Atlan- 

 tici; cum rationes adduxerit, cur ipse novas terras et 

 continentes, prseter eas quae ante cognitae fuerunt, in- 

 veniri posse confideret: quae rationes, licet primo rejec- 

 tae, postea tamen experimento probatae sunt et rerum 

 maximarum caussae et initia fuerunt. 



XCIII. 



Principium autem sumendum a Deo : hoc nimi- 

 rum quod agitur, propter excellentem in ipso boni 

 naturam, manifeste a Deo esse ; qui auctor boni et 

 pater luminum est. In operationibus autem divinis, 

 initia quaeque tenuissima exitum certo trahunt. At- 

 q u e quod de spiritualibus dictum est, regnum Dei 

 non venit cum observatione ; id etiam in omni majore 



