NOVUM ORGANUM. 293 



tas, et in fabrica ; et intuentur veluti consuetudines 

 naturae particulares, et speciales, non leges funda- 

 mentales et communes, quae constituunt Formas. Ve- 

 runtamen omnino fatendum est, rationem istam 

 videri expeditiorem, ct magis sitam in propinquo, et 

 spem injicere magis, quam illam primariam. 



At pars Operativa similiter, quae huic parti Con- 

 templativae responded operationem extendit et pro- 

 movet, ab iis quae ordinario in natura inveniuntur, ad 

 quaedam proxima, aut a proximis non admodum 

 remota ; sed altiores et radicales operationes super 

 naturam pendent utique ab Axiomatibus primariis. 

 Quinetiam ubi non datur homini facultas Operandi, 

 sed tantiim Sciendi, ut in ccelestibus (neque enim 

 ceditur homini operari in ccelestia, aut ea immutare 

 aut transformare),tamen inquisitio facti ipsius,sive ve- 

 ritatis rei, non minus quam cognitio caussarum et 

 consensuum, ad prirnaria ilia et catholica Axiomata 

 de naturis simplicibus (veluti de natura rotationis 

 spontaneae, attractionis sive virtutis magneticae, et 

 aliorum complurium quae magis communia sunt, 

 quam ipsa crelestia) refertur. Neque enim speret 

 aliquis terminare quaestionem, utrum in motu diurno 

 revera terra, aut coelum rotet; nisi naturam rota 

 tionis spontaneae prius comprehenderit. 



VI. 



Latens autem Processus, de quo loquimur, longe 

 alia res est, quam animis hominum (qualiter nunc 

 obsidentur) facile possit occurrere. Neque enim 

 intelligimus mensuras quasdam, aut signa, aut scalas 

 processus, in corporibus spectabiles ; sed plane pro- 



