NOVUM ORGANUM. 393 



Harum autem quinque Instantiarum Lampadis, 

 primae roborant, ampliant, et rectificant actiones 

 sensus immediatas : secundae deducunt non-sensibile 

 ad sensibile : tertiae indicant processus continuatos, 

 sive series earum rerum et motuum, quae (ut pluri- 

 mum) non notantur, nisi in exitu aut periodis : 

 quartae aliquid substituunt sensui in meris destituti- 

 onibus : quintae excitant attentionem sensus et 

 advertentiam, atque una limitant subtilitatem rerum. 

 De his autem singulis jam dicendum est. 



XXXIX. 



Inter Praerogativas Instantiarum, ponemus loco 

 decimo-sexto Instantias Januas sive Portae : eo enim 

 nomine eas appellamus, quae juvant actiones sensfts 

 immediatas. Inter sensus autem manifestum est 

 partes primas ten ere visum, quoad informationem : 

 quare huic sensui praecipue auxilia conquirenda. 

 Auxilia autem triplicia esse posse videntur : vel, ut 

 percipiat non visa ; vel, ut majore intervallo ; vel ut 

 exactius et distinctius. 



Primi generis sunt (missis bis-oculis et hujusmodi, 

 quae valent tantum ad corrigendam et levandam in- 

 firmitatem visus non bene dispositi, atque ideo nihil 

 amplius informant) ea, quae nuperinventa sunt, perspi- 

 cilla, quae latentes et invisibiles corporum minutias, 

 et occultos schematismos et motus (aucta insigniter 

 specierum magnitudine) demonstrant : quorum vi, 

 in pulice, musca, vermiculis, accurata corporis 

 figura et lineamenta, nee non colores et motus prius 

 non conspicui, non sine admiratione cernuntur. Quin- 

 etiam aiunt lineam rectam calamo vel penecillo 



