NOVUM OHGANUM. 457 



ad transformationes et alterationes nobiliores corpo- 

 rum similarium non multum valent istae violentise ; 

 quia corpora per eas non acquirunt consistentiam 

 aliquam novam constantem et quiescentem, sed tran- 

 sitoriam et nitentem semper ad restitutionem et libe- 

 rationem sui. Attamen non abs re foret hujus rei 

 facere experirnenta aliqua diligentiora ; ad hoe scili 

 cet, utrum condensatio corporis bene similaris (qua- 

 lia sunt aer, aqua, oleum, et hujusmodi), aut rarefac- 

 tio similiter per violentiam indita, possint fieri con- 

 stantes et fixae et quasi mutatae in naturatn. Id 

 quod primo experiendum per moram simpli- 

 cem ; deinde per auxilia et consensus. Atque illud 

 nobis in promptu fuisset (si modo in mentem venis- 

 set), cum aquam (de qua alibi) per malleationes et 

 pressoria condensavimus, antequam erumperet. De- 

 buerimus enim sphaeram complanatam per aliquot 

 dies sibi permisisse, et turn demum aquam extraxisse ; 

 ut fieret experimentum, utrum statimimpletura fuis 

 set talem dimensionem, qualem habebat ante con- 

 densationem. Quod si non fecisset aut statim, aut 

 certe paullo post, constans videlicet facta videri po- 

 tuisset ista condensatio : sin minus, apparuisset fac- 

 tam fuisse restitutionem, et compressionem fuisse 

 transitoriam. Etiam simile quiddam faciendum erat 

 circa extensionem aeris in ovis vitreis. Etenim de- 

 buerat fieri, post exsuctionem fortem, subita et firma 

 obturatio ; deinde debuerant ova ilia manere ita ob- 

 turata per nonnullos dies ; et turn demum experi 

 endum fuisset, utrum aperto foramine attractus fuis 

 set aer cum sibilo, aut etiam attracta fuisset tanta 



