NOVUM ORGANUM. 465 



aptanda sunt instrumenta, quando de exemplaribus 

 constiterit. 



Quartus modus operand! est per moram, qua3 

 certe et promus et condus naturae est, et qusedam 

 dispensatrix. Moram appellamus, cum corpus ali- 

 quod sibi permittitur ad tempus notabile, munitum 

 interim ad defensum ab aliqua vi externa. Turn 

 enim motus intestini se produnt et perficiunt, cum 

 motus extranet et adventitii cessant. Opera autem 

 aetatis sunt longe subtiliora quam ignis. Neque 

 enim possit fieri talis clarificatio vini per ignem, qua- 

 lis fit per moram : neque etiam incinerationes per 

 ignem tarn sunt exquisitae, quam resolutiones et 

 consumptiones per saecula. Incorporationes etiam, 

 et mistiones subitae et praecipitatae per ignem, longe 

 inferiores sunt illis, quae fiunt per moram. At dis- 

 similares et varii scbematismi, quos corpora per 

 moras tentant (quales sunt putredines), per ignem 

 aut calorem vehementiorem destruuntur. Illud in 

 terim non abs re f uerit notare ; motus corporum 

 penitus conclusorum habere nonnihil ex violento. 

 Incarceratio enim ilia impedit motus spontaneos cor- 

 poris. Itaque mora in vase aperto plus facit ad sepa- 

 rationes ; in vase penitus clauso ad commistiones ; 

 in vase nonnihil clauso, sed subintrante acre, ad pu- 

 trefactiones ; utcunque de opificiis et effectibus 

 moras undique sunt diligenter conquirendae In- 

 stantiae. 



At regimen motus (quod est quintus ex modis 

 operandi) non parum valet. Regimen autem motus 

 vocamus, cum corpus aliud occur rens corporis alte- 

 rius motum spontaneum impedit, repellit, admittit, 



