256 DE UNITATE ECCLESI^. 



tanquam Laodicenses, in causis religionis tepidi, putant 

 capita religionis, nexu se commodo, colligare posse, per vias 

 medias, et opiniones utrinque participantes, et reconcilia- 

 tiones ingeniosas ; ac si pro arbitris se gerere vellent, inter 

 Deum et homines. Uterque excessus vitandus ; quod fiet, 

 si fcedus inter Christianos, ab ipso Servatore nostro, de- 

 scriptum, in clausulis illis, quse primo intuitu, inter se 

 opponi videntur, perspicuam et planam interpretationem 

 sortiatur. &quot; Qui non nobiscum est, contra nos est ;&quot; et 

 rursus, &quot; Qui contra nos non est, nobiscum est.&quot; Hoc est, 

 si capita religionis, plane essentialia et fundamentalia, rite 

 discernantur et distinguantur, a capitibus, quse non sunt ex 

 fide, sed ex opinione probabili, et intentione sancta, propter 

 ordinem, et ecclesise politiam, sancitee. Hoc vero plurimis 

 videri possit, triviale quiddam, in quo quis actum agat : 

 verum si hoc ipsum, minore partium studio, fieret, inajore 

 etiam consensu reciperetur. In hac re consilii nonnihil 

 impertiri visum est, pro captus nostri tenuitate. Videndum 

 est, ne homines ecclesiam Dei lacerent, per duo contro- 

 versiarum genera. Primum est, cum controversies materia 

 levior est, nee tanta contentione, quanta circa earn exci- 

 tatur, digna ; contradictione sola inflammata. Quemad- 

 modum enim acute, et eleganter notatum est, ab uno ex 

 patribus; &quot; Tunica Christi inconsutilis fuit, at vestis ecclesiaa 

 versicolor.&quot; Unde praecipit ; &quot; In veste varietas sit, scissura 

 non sit.&quot; Differunt enim haud parum inter se, unitas, et 

 uniformitas. Secundum est, cum materia quidem contro 

 versies pondus habet, sed ad nimiam subtilitatem ac ob- 

 scuritatem redacta est: adeo ut ingeniosa qusedam res esse 

 videatur, potius quam solida. Videmus quandoque fieri, 

 ut quis doctus, et intelligens, homines imperitos, de aliqua 

 quaestione inter se litigantes, audiat; atque perspicue ad- 

 vertat, eos idem re ipsa sentire, et in unum convenire, 

 quibus tamen ipsis nunquam fuisset aliquis dissidendi finis. 

 Quod si hoc nonnunquam eveniat, in exigua ilia judieii 

 disparitate, quae inter homines esse potest ; annon credere 

 par est, Deum in coslis, qui corda scrutatur et novit, satis 

 perspicere, nos homines fragiles, in aliquibus, de quibus 

 controversiam movemus, idem revera sentire, et in ambobus 

 benigne cornplacere. Hujusmodi controversiarum natura, 

 et character, optime a D. Paulo exprimitur, in monito illo 

 ac praecepto, quod circa illud adhibet : il Devita profanas 

 vocum novitates, et oppositiones falsi nominis scientiae.&quot; 

 Creant sibi homines oppositiones, quae revera nullae sunt, 

 easque in nova vocabula effingunt, et cudunt; que tarn 



