DK DISSIMULAT10XE L t SIA1ULATIONE. 261 



Tacitus eas recte appellat,) huic dissinmlatio impedimento 

 erit. Quod siquis, ad hunc judicii et discretionis gradum, 

 ascendere non valeat, ei relinquitur tanquam tutissimum, 

 ut sit tectus, et dissimulator. Ubi enim in singulis non 

 datur eligere, ibi in omnibus caute insistere tutissimum 

 est ; caecutientibus enim lente movendum. Sane ubique 

 reperias homines rerum tractandarum peritissimos, omnes 

 fere candorem, ingenuitatem, et veracitatem, in negotiis 

 prae se tulisse: verum simul erant, tanquam equi, bene 

 docti et domiti, qui subito se sistere, et se vertere, norant. 

 Quod si necessitas qusedam ingruat, dissimulationem pro- 

 fundam postulans, tune quidem opinio et fama de bona 

 tide et veracitate eorum, prseconcepta, eos reddit prorsus 

 invisibiles. 



Consilia et mentem tegendi, aut velandi, gradus sunt 

 tres. Primus est, taciturnitas, cum quis sensus animi sui 

 premit, adeoque relinquit in aequilibrio, ut in quam partem 

 propendeat, nemo facile conjecerit. Secundus dissimulatio 

 in negativa, cum quis ex composito signa quaedam et 

 indicia jacit, se non eum esse, qui revera est. Tertius 

 simulatio in affirmativa, cum quis aperte fingit et praetexit, 

 se cum esse, qui revera non est. 



Quantum ad primum horum, taciturnitatem scilicet ; ea 

 est certe virtus confessoris. Atque profecto, vir taciturnus 

 multas audit confessiones ; quis enim garrulo, et loquaci, 

 pectus suum recludet? Quod si quis famam habeat viri 

 taciturni, facile aliorum animos reserabit; sicut aer clausus 

 apertum sugit: atque veluti delicta confiteri, non ad ali- 

 quem finem collimat, qui ad res civiles tendit, sed ad 

 conscientiam sublevandam : ita certe homines taciturni, ad 

 multarum rerum notitiam, simili de causa, perveniunt; dum 

 homines, non tam impertire, quam exonerare animum suum 

 cupiant. Ut paucis dicamus, mysteria silentibus debentur. 

 Praeterea, si verum loquamur, etiam in animo, aeque ac in 

 corpore, deformis et invenusta est nuditas : neque parvam 

 addit reverentiam, consiliis et factis hominum, si minus 

 pateant. At loquaces et futiles, etiam plerunque leves 

 sunt, et creduli. Qui enim eloquitur quae scit, effutiet 

 etiam quae nescit. Ponatur igitur pro certo, habitum taci- 

 turnitatis virtutem esse politicam et moralem. Sed et illud 

 addendum est, bonum esse homini, ut vultus suus linguae 

 officium non praeripiat. Nam, revelatio animi ex vultu, 

 aut gestu, magnus est defectus, et quaedam quasi proditio: 

 eo magis, quod saepenumero, plus notatur, et fidem facit, 

 quam verba. 



