DE NUPTIIS ET CCELIBATU. 265 



sunt amici, optimi erga servos domini, servi etiam erga 

 dominos optimi; at non semper subditi optimi; sunt enim 

 ad fugam expediti; atque revera transfugae fere omnes 

 sunt ejus conditionis. Vita ccelebs ecclesiasticis bene 

 convenit: non enirn facile quis irriget solum, si prius 

 stagni alicujus receptaculum interveniat. Judicibus et 

 magistratibus res est fere indifferens: si enim faciles sint, 

 et corruptelis dediti, servum aliquem videas uxore, multis 

 modis, ad hujusmodi lucra captanda, deteriorem. Quod 

 ad milites attinet, reperio certe duces, apud exercitus suos 

 concionantes, illis in memoriam redigere solere, charitates 

 uxorum et liberorum. Reperio etiam nuptiarum contemp- 

 tum apud Turcas milites vulgares reddere viliores. Sunt 

 certe porro, uxor et liberi, disciplina quaedam humanitatis ; 

 atquae ccelibes, etsi saepenumero magis sint munifici et 

 charitativi, quia fortunae eorum minus exhauriantur; sunt 

 tamen, ex altera parte, magis crudeles, et sine visceribus 

 (idonei qui sint severi inquisitores) quia indulgentia et 

 teneritudo affectuum suorum non tarn saepe evocatur, et 

 excitatur. Naturae graves, et consuetudine ductae, ideoque 

 constantes, sunt plerunque uxoriae : ut de Ulysse perhi- 

 betur: &quot; Vetulam suam praetulit immortalitati.&quot; Mulieres 

 castae sunt plerunque superbae, et protervae, merito pudi- 

 citiae suae elatse. Inter vincula praestantissima castitatis, 

 et obsequii uxoris erga maritum, illud censeri debet, si 

 virum suum uxor prudentem putet ; quod nunquam faciet, 

 si eum inveniat zelotypum. Uxores, juvenum dominaj 

 sunt; mediae aetatis, sociae; senum, nutrices. Adeo ut 

 adsit ansa ad uxorem ducendam ; aetatibus singulis. Inter 

 sapientes tamen numeratus est ille, qui interrogatus : 

 &quot; Quod esset ternpus opportunum nuptiarum?&quot; respondit: 

 &quot; Juvenibus non adhuc, senibus non omnino.&quot; Ssepe fit, 

 ut mariti deteriores bonas habeant uxores: sive hoc fiat, 

 quod hoc modo pretium addatur mariti benevolentiae, per 

 vices; sive quod uxores in patientia sua glorientur. Hoc 

 autem nunquam fallit, si hujusmodi mariti, ab uxoribus 

 ipsis expetiti et electi fuerint, contra consensum amicorum : 

 tune enim, animus iis semper adest, ut stultitiae suae poeni- 

 tere non videantur. 



