280 DE AT1IEISMO. 



athei opinionem suam saepe prsedicent et defendant, ac si 

 ipsi sibi dim derent, aliorumque consensu refbcillari cu- 

 perent. Quinetiam, videas interdum Atheos sibi discipulos 

 comparare, ut alise sectae faciunt; imo, quod raonstri simile 

 est, quidam ex illis mortem et cruciatus subierunt, potius 

 quam opinionem suam retractare sustinerent : cum tamen, 

 si ex animo sentirent, nihil tale esse quale Deus, quid 

 tandem de ea re satagerent? Epicure imponitur; eum 

 existimationis suse conservandse gratia, tenuisse, quod 

 existerent quidem beatae queedam naturae, seel quae seipsis 

 fruerentur; neque mundi administrationi se immiscerent. 

 In qua opinione, aiunt eum, tempori obsecutum, cum revera 

 Deos esse non putaret. V r erum, ut videtur, minus juste 

 arguitur : verba enim ejus egregia sunt et divina; &quot;Non 

 deos vulgi negare profanum, sed vulgi opiniones diis appli- 

 care profanum.&quot; Plato ipse melius dicere non potuit. 

 Unde videtur, licet audacia polleret ad divinam rerum 

 administrationem pernegandam, earn tamen ad naturam 

 eorum tollendam illi non sufFecisse. Indi occidentales, 

 particularium Deorum suorum nomina prsedicant; etsi 

 nomen nullum generale habeant, quod Deum significet: 

 exempli gratia, perinde ac etlmici nomina Jovis, Apollinis, 

 Martis, etc. in usu habuissent, voce autem, qua Deum 

 exprimerent, caruissent. Quod satis indicio est, populos 

 maxime barbaros notionem rei habere, licet latitudinem 

 ejus non comprehendant. Adeo ut contra atbeistas, homines 

 maxime ferini, cum philosophorum subtilissimis, militent. 

 Atheista contemplativus, raro reperitur; Diagoras, quis, 

 Bion, et fortasse Lucianus, atque alii pauci ; qui tamen 

 plures esse videntur quam sunt; quoniam omnibus, qui 

 religionem aliquam, aut superstitionem impugnant, a secta 

 adversa, solet inuri nomen et nota atheistarum. Sed magni 

 revera atheists sunt hypocritae ; qui sacra perpetuo trac- 

 tant, sed sine sensu. Adeo ut eos in fine cauterizatos 

 evadere, necesse sit. Causae atheismi sunt : divisiones 

 circa religionem, si plures fuerint ; nam unica divisio, zelum 

 utriusque partis adauget, verum numerosae Atheismum 

 introducunt. Alia causa sunt, scandala sacerdotum; cum 

 eo res redeat, quo innuit S. Bernardus: &quot;Non est jam 

 dicere, ut populos, sic sacerdos ; quia nee sic populos, ut 

 sacerdos.&quot; Tertia est, consuetude profana ludendi et 

 jocandi in rebus sanctis, quaa sensim reverentiam religionis 

 atterit. Postremo ponuntur secula erudita, praesertim cum 

 pace, et rebus prosperis conjuncta. Etenim, calamitates, 

 et adversa, animos hominum, ad religionem fortius flectunt. 



