DE ATHEISMO. 287 



Qui Deos negant, nobilitatem generis humani destruunt. 

 Nam certissimum est, hominem brutis cognatum esse, 

 quatenus ad corpus : quod si, quatenus ad animam, non 

 intercedat ei cognatio cum Deo, vilis est plane, et ignobilis 

 creatura. Destruunt quoque magnanimitatem, et hu- 

 mana3 naturee exaltationem. Cape enim exemplum a cane, 

 et observa, quantos sibi assumat animal illud spiritus, et 

 quantam generositatem induat, cum se ab homine, (qui ei 

 vice est Dei, aut melioris naturae) impulsum perspiciat. 

 Quam fortitudinem liquido cernas tantam esse, quantam 

 creatura ilia, absque fklucia melioris naturae, quam proprise, 

 sequare nullo modo possit. Similiter et homo, ubi inni- 

 titur, et spem collocat, in divina providentia et gratia, 

 fiduciam et vires colligit, quales humana natura, sibi 

 relicta nequiisset attingere. Quare, ut atheismus, in omni 

 bus odium meretur, ita et in hoc, quod privet naturam 

 humanam facultate, se ultra fragilitatem humanam attol- 

 lendi. Quemadmodum fit, in personis individuis, similiter 

 fit et in nationibus. Magnanimitatem Romanam, nunquam 

 gens aliqua aquavit. Audi igitur, quid dicat Cicero. 

 &quot; Quam volumus, licet, patres conscripti, nos amemus, 

 tamen nee numero Hispanos, nee robore Gallos, nee calli- 

 ditate Psenos, nee artibus Graecos, nee denique hoc ipso 

 hujus gentis et terras domestico nativoque sensu Italos 

 ipsos, et Latinos : sed pietate, ac religione, atque hac una 

 sapientia, quod Deorura immortalium numine omnia regi, 

 gubernarique perspexinms, omnes gentes, nationesque 

 superavimus.&quot; 



XVII. DE SUPERSTITIONS. 



PRJESTAT, nullam aut incertam, de Deo habere opinionem, 

 quam contumeliosam, et Deo indignam : alterum enim 

 infidelitatis est, alterum impietatis et opprobrii. Ac 

 Buperstitio certe divinitatis est dcdecus. Plutarchus, non 

 abs re, inquit; &quot; Mallem sane multo, ut homines dicerent, 

 nunquam fuisse talem in re rum natura virum, qualis fere- 

 batur Plutarchus ; quam ut dicerent, fuisse quendam 

 Plutarchum, qui liberos suos, recens natos, comedere et 

 devorare solitus erat; quod poetae de Saturno memorant.&quot; 

 Quemadmodum autem contumelia superstitionis ingravescit 

 ad versus Deum; ita et periculum majus ab ilia incumbit 

 hominibus. Atheismus non prorsus convellit dictamina 

 sensus, non philosophiam, affectus naturales, leges, bona? 



