294 DE IMPERIO. 



quam in justa distantia a solio regali continendi ; verum 

 depressio ipsorum, poterit regem fortasse ipsum magis 

 absolutum reddere, sed interim minus tutum ; et minus 

 efficacem ad ea quae cupit perficienda. Hoc notavi, in 

 historia mea regni Henrici septimi, qui nobiles suos per- 

 petuo deprimebat: unde factum, ut tempora ejus difficul- 

 tatibus et turbis plena essent. Nobiles enim, etsi in fide 

 et ofBcio, versus eum manserint, attamen minime cum eo 

 cooperabantur in negotiis suis ; ita ut ipse fere omnia solus 

 sustineret. 



Quatenus ad nobiles secundse classis; parum periculi 

 ab illis manare potest, cum sint corpus dispersum. Pote- 

 rint illi quidem nonnunquam grandia loqui, sed non 

 multum nocere. Quinimo fovendi sunt, tanquam qui 

 potentiam nobilitatis superioris optime temperent, ne im- 

 modice excrescat: atque rursus cum populi gubernacula 

 immediate tractent, motus populares optime compescunt. 



Quod ad mercatores; sunt illi instar venae portae: qui 

 nisi floruerint, potest quidem regnum aliquod, artus habere 

 robustos, sed venas vacuas, et habitum corporis macrum. 

 Vectigalia et portoria immodica, raro regis reditus adau- 

 gent. Etenim quod in partibus lucretur, in summa deper- 

 Hit ; commercii quanto diminuto. 



Quantum ad plebem ; ab iis raro creatur periculum, nisi 

 habeant ductores potentes et populares; aut si introducas 

 mutationem in religione ; vel in consuetudinibus antiquis ; 

 vel in gravaminibus tributorum; vel in aliis quse victum 

 eorum decurtant. 



Quantum denique ad milites ; periculosissima res est, si 

 in corpus unum cogantur, vel exercitus, vel praesidiorum ; 

 et donativis insuescant. Cujus clarissima cernimus exem- 

 pla, in janizariis et prsetorianis. Verum militum con- 

 scriptio, et ad arma tractanda instructio, et in locis diversis, 

 et sub diversis ducibus, et sine donativis ; res sunt utiles, 

 et salubres, et sine periculo. 



Principes corporibus crelestibus similes: quae tempora 

 felicia, aut infelicia, in fluxu suo producunt; quaaque 

 veneratione multa gaudent, requie nulla. Omnia circa 

 reges praecepta, duobus illis monitis clauduntur ; &quot; Memento 

 quod es homo;&quot; et, &quot;Memento quod es Deus, seu Vice- 

 clei :&quot; quorum alterum pertinet ad potestatem eorum coer- 

 cendam, alterum ad voluntatem rcgendam. 



