306 DE EXPEDIENDIS NEGOTIIS. 



perrexisset. Sed interdum videre est, moderatorem mo- 

 lestum esse magis, quam oratorem. 



Repetitiones plerunque cum temporis jactura fiunt 

 attamen statum quaestionis ssepe repetere, lucrum est 

 temporis vel maximum. Etenim complures sermones, 

 prorsus abs re, in ipso partu, abigit. Orationes prolixae et 

 curiosae, eeque expedition! negotiorum conveniunt, ac toga 

 praelonga, terram verrens, cursui. Praefatiunculae, transi- 

 tiones bellae, et excusationes, atque alia verba, quae ad 

 personam loquentis referuntur, tempus baud parum de- 

 vastant ; et licet a modestia emanare videantur, sunt tamen 

 revera gloriolae captatrices. Sed cave, ne in rem ipsam, 

 ab initio, descendas, cum in hominum voluntatibus, im- 

 pedimentum aliquod reperiatur, aut obstructio : etenini 

 animorum pree-occupatio sermonum semper postulat praa- 

 fationes : instar fomentationis ante unguentum, quo ungu- 

 entum mollius subintret. 



Ante omnia, ordo, etdistributio, et partium apta extractio, 

 celeritatis tanquam vita est : ita tamen ut distributio non 

 sit nimium subtilis. Nam qui partitione non utetur, in 

 negotia nunquam commode ingredietur; qui autem nimia 

 utetur, vix emerget. Tempora prudenter deligere, tempus 

 plurimum lucratur ; atque intempestiva propositio, nil 

 aliud, quam aerem verberare, et tempore abuti. Tres sunt 

 negotiorum partes : prseparatio ; cousultatio sive exami- 

 natio ; et perfectio : harum, (si expeditioni consulere in 

 ariimo est,) media, sit opus multorum ; prima autem, et 

 ultima, paucorum procedendi in negotiis, initium sumere, 

 ab iis quae scripto comprehensa sunt, plerunque expedi- 

 tionem promovet : licet enim contigerit, ea in totum rejici, 

 nihilominus negativa ilia, plus valebit ad consilia educenda, 

 quam indefinita ; quemadmodum cinis magis generativus, 

 quam pulvis. 



XXVI. DE PRUDENTIA APPARENTE. 



RECEPTA est opinio, Gallos prudentiores esse quam viden- 

 tur, Hispanos autem prudentiores videri quam sunt. Sed 

 utcunque se res habeat inter gentes, certum est hoc usu 

 venire inter personas singulares. Sicut enim loquitur 

 apostolus de pietate ; &quot; Speciem pietatis habentes, sed 

 virtutem ejus negantes ;&quot; ita certe inveniuntur nonnulli, 

 qui nugantur solenniter, cum prudentes minime sint; 

 &quot; Magno conatu nugas.&quot; Res est profecto prudentibus 



