314 



XXVIII. DE SUMPTIBUS. 



OPES destinantur sumptibus: sumptus autem honori, et 

 actionibus honestis. Sumptus itaque largiores, occasionis 

 et rei dignitate commensurandi sunt : etenim spontanea 

 paupertas debetur quandoque patriee, non solum regno 

 coelorum. Sumptus autem consueti cuj usque censu defi- 

 niendi sunt; eoque tenore temperandi, ut intra reditus 

 sint ; nee servorum fraudi, aut incurise obnoxii ; atque 

 insuper in eum modum dispositi et ordinati, ut rationes 

 impensarum exhibits, estimations sint minores. Certe, 

 qui diminutionem fortunarum suarum pati nolit, necesse 

 habet impensas suas ordinarias ita ins-tituere, ut dimidia 

 tantum pars redituum insumatur, altera reponatur: qui 

 vero rem augere cupit, tertiam partem solam impensis 

 assignet. Haud sordidum est summis etiam viris, si 

 rationes suas diligenter inspiciant. Hoc omittunt com- 

 plures, non tarn socordia, quam aversatione quadam, ne se 

 contristent, si res nimio plus accisas deprehenderint. 

 Vulnera autem, nisi explorentur, sanari nequeunt. Qui 

 osconomica sua commode tractare non possunt, iis relin- 

 quitur, ut quos adhibent ministros, et caute eligant, et 

 subinde mutent : novi enim minus audent, minusque astuti 

 sunt. Cui raro rationes suas inspicere datur, eum, quae 

 computation! subjacent, in certos reditus atque etiam 

 sumptus, vertere convenit. Qui impendiosior est in uno 

 sumptus genere, eum sobrie parcum, et frugi oportet esse in 

 alio: exempli gratia; si victu abundantior, vestium elegantia 

 sit moderatior; si in aula sua copiosior, in equili contractor 

 sit ; et sic de similibus. Qui enim in singulis impensarum 

 generibus est profusior, decoctionem fortunarum segre 

 vitabit. In perplexa et obserata re familiari liberanda, 

 perinde sibi quis obesse poterit nimia festinatione, ac dila- 

 tione nimia: praproprse enim venditiones, jacturam ex 

 usuris, ssepe exsequant. Porro autem, qui simul et semel 

 sortem asserit, de relapsu periclitatur : cum enim prater- 

 vectum tantas angustias se sentiat, ad ingenium redibit: 

 qui autem se per gradus extricaverit, habitum frugalitatis 

 inducit; eademque opera tarn animo, quam fortunis, 

 medetur. Sane qui res collapsas restituere in votis habet, 

 vel minima queeque non spernat : atque plerunque minus 

 sordidum est, sumptus quamvis minutos prsecidere, quam 



