320 DE PROFEHENDIS FINIBUS IMPERIL 



tantur ; qui propterea alliciendi, aut saltern facile recipiend 

 sunt. Nativorum autem plebs ex tribus generibus homi 

 nuni constare debet; nempe ex agricolis; famulis ingi 

 nuis ; et artificibus, quorum opera robur et lacertos virile 

 postulant: cujusmodi sunt fabri ferrarii, lapidarii, lignarii 

 et similes; non annumeranclo militiam descriptam. 



Ante omnia, ad imperii magnitudinem confert, ut gens 

 aliqua armorum studium profiteatur, tanquam decus suum, 

 et institutum vitae primarium, et in praecipuo honore 

 habitum. Quae enim a nobis ad hue dicta sunt, ad habili 

 tates tantum erga arma spectant ; quorsum autem habilitas, 

 si non rei ipsi incumbitur, ut producatur in actum ? 

 Romulus (ut narrant, aut fingunt,) postquam e vivis ex- 

 cesserat, illud civibus suis legavit, ut ante omnia rem 

 militarem colerent, unde in caput orbis terrarum urbs 

 eorum insurgeret: imperii Spartani fabrica universa, (non 

 nimis prudenter quidem, sed diligenter tamen,) ad ilium 

 finem et scopum, composita est et constructa, ut cives sui 

 belligeratores essent. Persarum, et Macedonum, idem 

 erat institutum, sed non tarn constans aut diuturnum. 

 Britanni, Galli, Germani, Gothi, Saxones, Normanni, et 

 nonnulli alii, etiam ad tempus armis se praecipue dedi- 

 derunt. Turcae idem institutum, lege sua paululum exti- 

 mulati, hodie retinent, sed magna cum militias suae, (ut 

 nunc est,) declinatione. In Europa Christiana, gens quae 

 illud adhuc retinet et profitetur, soli sunt Hispani. Verum 

 res est, tarn liquida, et manifesta, unumquemque in eo 

 proficere maxime, in quo plurimum impendit studii, ut 

 verbis non indigeat. Satis fit innuisse, desperandum 

 omnino alicui nation! esse, quae non ex professo arma et 

 militiam colat, iisque precipue studeat et incumbat, sibi 

 veluti ultro obventuram, insignem aliquam imperii magni 

 tudinem : contra autem, certissimum esse temporis oracu- 

 lum, nationes illas, quae in armorum professione et studiis 

 diutius permanserint: (id quod Romani, Turcaeque, potis- 

 simum fecere ;) miros in imperio amplificando facere 

 progressus. Quin et illae, quae bellica gloria, per unius 

 tantummodo secuti spatium floruere; inde tamen, unico 

 illo seculo, earn imperii amplittidinem assecutae sunt, quam 

 longo post tempore, etiam remissa ilia armorum disciplina, 

 retinuerunt. 



Prsecepto praecedenti affine est; ut status quis utatur 

 ejusmodi legibus, et consuetudinibus, quae justas illi 

 causas, aut saltern praetextus, arma capescendi, tanquam 

 in promptu ministrent. Etenim, ea est insita animis homi- 



