DE PROFERENDIS FINIBUS IMPERIL 323 



dam inane, sed inter prudentissima plane nobilissimaque 

 institute, nurnerandus : utpote, qui in se haec tria haberet; 

 ducum decus et gloriam; aerarii ex spoliis locupletatio- 

 nem; et donativa militum. Verum honor triumphi, for- 

 tasse monarchiis non competit, prseterquam in personis 

 regum ipsorum, aut filiorum regum ; quod etiam, tempori- 

 bus imperatorum, Romae obtinuit: qui honorem ipsum 

 triumphi, sibi et filiis suis, de bellis, quae prsesentes ipsi 

 confecerant, tanquam peculiarem reservarunt : vestimenta 

 autem solummodo, et insignia triumphalia, aliis ducibus 

 indulserunt. 



Verum, ut sermones hos claudamus ; nemo est, (ut tes- 

 tatur sacra Scriptura, &quot; qui sollicite cogitando, potest appo- 

 nere ad staturam suam, cubitum unum ; &quot; in pusillo scilicet 

 corporis humani modulo : cseterum in magna regnorum et 

 rerumpublicarum fabrica, imperium amplificare, et fines 

 proferre, reges penes et dominantes est. Nam prudenter 

 introducendo leges, instituta, et consuetudines, quales jam 

 proposuimus, et alias his similes, posteris, et seculis futuris, 

 magnitudinis sementem fecerunt. Verum ista consilia apud 

 principes raro tractantur, sed res fortunes plerunque com- 

 mittitur. 



XXX. DE REGIMINE VALETUDINIS. 



IN regimine valetudinis, invenire est quandam prudentiarn, 

 ultra regulas medicinae : observatio cuj usque propria, eorum 

 quse nocent, eorum quse juvant, optima est medicina ad 

 sanitatem tuendam. Verum tutius est concludere: &quot; Hoc 

 sensi mihi nocuisse, ergo eo non utar ; &quot; quam isto modo : 

 &quot; Hoc quod sensi, minime offendit, ergo eo uti licet.&quot; 

 Etenim vigor juventutis, excessus plurimos tegit, qui tamen 

 in senectute tandem velut debita exigentur. Considera 

 aetatem ingruentem, neque confide eadem perpetuo con- 

 tinuare : non enim bellum indicendum senectuti. Cave a 

 subita aliqua mutatione, in regiminis parte quapiam prin- 

 cipali ; quod si necessitas urgeat, csetera ad earn mutatio- 

 nem accommoda. Secretum enim est, et naturale, et poli- 

 ticum ; &quot; Tutius est, multa mutare quam unum magnum.&quot; 

 Examini tamen subjicias consuetudines tuas ; diaBtee, somni, 

 exercitationis, vestium, mansionis, et similium : et, si quid 

 nocumento esse judices, experire illud paulatim exuere ; 

 ita tamen, ut si ex mutatione nocumenti aliquid perceperis, 

 ad consueta redeas : difficile enim distinguere inter ea, 



