325 



XXXI. DE SUSPICIONE. 



SUSPICION ES inter cogitationes, sunt ut inter aves vesper- 

 tiliones : nunquam volitant, nisi luce crepera. Reprimen- 

 dae certe sunt, aut saltern caute custodiendse : mentem 

 enim obnubilant ; amicos alienant ; et negotia interpellant ; 

 ita ut nee alacriter, nee constanter, peragi possint. Reges 

 inclinant ad tyrannidem; maritos ad zelotypiam; etiam 

 prudentes ad animi vacillationem, et melancholiam. Sunt 

 autem suspiciones, defectus, non tarn cordis, quam cerebri : 

 locum enim reperiunt, etiam in fortissimis animis : exem- 

 plo esse poterit Henricus Septimus, rex Anglise : quo non 

 fuit alter suspicacior, nectamen animosior. In ejusmodi 

 vero temperatura, minus nocent: plerunque enim non 

 admittuntur, nisi prius discutiantur, utrum probabiles sint, 

 annon ? Utrum in meticulosis ingeniis, nimio plus prae- 

 valent. Nihil certe aeque facit hominem multa suspicari, 

 ac parum scire. Itaque rectissime adhibetur remedium, 

 ad suspiciones, ut quis inquisitionem urgeat. Fumo enim 

 et tenebris aluntur suspiciones. Quid sibi tandem volunt 

 homines ? Existimantne cunctos, quorum opera utuntur, 

 et quibuscum versantur, angelos esse, aut sanctos ? Nes- 

 ciuntne illos, ad suos proprios fines, aspirare; et unum- 

 quemque proximiorem esse sibi, quam alteri? Nullus 

 itaque est modus, moderandis suspicionibus aptior, quam 

 remedia parare, ac si suspiciones essent verse, iis. vero 

 froena injicere, ac si essent falsae. Eatenus enim suspi 

 ciones usui esse poterint, ut ita nos comparemus, quod 

 quamvis verum foret, quod suspicamur, nocere tamem non 

 possit. Suspiciones, quas ex se mens colligit, sunt nisi 

 manes bombi : quae vero externo artificio aluntur, ani- 

 misque; hominum instillantur, susurronum et famigera- 

 torum sermonibus, aculeos habent. Optima certe ratio, 

 expediendi nos, ex impedita hac suspicionum sylva, est 

 libera quasdam et aperta illarum declaratio, apud eos, quos 

 suspectos habemus : hinc enim fieri non potest, quin plus 

 cognoscamus, utrum verae sint, necne, quam antea. Hoc 

 simul reddet eum, quern suspectum habemus, cautum 

 magis et circumspectum, ne novam prsebeat suspicionis 

 ansam. Sed hoc fieri non oportet, cum hominibus pravse 

 indolis, et degeneris : hi enim, ubi semel se suspectos sen- 

 tiant, fideles postmodum nunquam evadent. Diverbium 

 habetur apud Italos, &quot; Sospetto licentia fede.&quot; Quasi 

 suspicio fidei missionem daret: cum potius fidem accen- 

 dere deberet, ut seipsam liberaret. 



