332 DE DIVITIIS. 



sensissent, artificiose et vafre summoveat; et hujusmodi 

 fraudes exerceat; quae omnes merito damnandae sunt. 

 Quantum vero ad emptiones, animo, non retinendi, sed 

 rursus divendendi, illae ex utraque fere parte molunt ; tarn 

 venditorem, quam emptorem prementes. Societates locu- 

 pletant affatim; si cautus adhibeatur delectus eorum, qui- 

 buscum societas initur. Fcenus ex certissimis lucri gene- 

 ribus est, licet ex pravissimis : utpote quod hominera 

 panem suum comedere faciat, in sudore vultus alieni; 

 atque in sabbatho operari non cessat. Attamen certum 

 licet sit, non caret rimis suis secretis: siquidem notarii, et 

 institores, ad commodum proprium, homines fortunarum 

 debiarum, quandoque extollent. Primum esse in inven- 

 tione aliqua nova, aut privilegio, inundationem quandam 

 opum interdum largitur: sicut contigit primo sacchari 

 excoctori in Canariis : itaque si quis se peritum dialecti- 

 cum prsestare possit, us addat inventioni judiciurn, magna 

 haud dubie efficiet; praesertim si tempora sint propitia. 

 Qui lucra tantummodo certa captat, aegre ad magnas divi- 

 tias assurget : contra, qui totus in incertis est, vix fortuna 

 rum dispendia vitabit: bonum igitur fuerit incerta lucra 

 certis munire, ut damnis subveniatur. Monopolia, et 

 mercium coemptiones ad revenditionem, ubi lege nulla 

 prohibentur, ad divitias viam sternunt facilem ; praesertim 

 si quis prospicere possit, quae merces in aestimationem 

 ventures sint, atque eo modo se illis abunde instruat. 

 Opum acquisitio, per servitium regum, aut magnatum, 

 dignitatem quandam habet; tamen si assentatiombus, et 

 servilibus artificiis, sese ad omnes nutus flectendo, paren- 

 tur, inter vias vilissimas poterit numerari. Quantum ad 

 venationem testamentorum, et legatorum, (quemadmodum 

 Tacitus Senecam insimulat : tl Testamenta et orbos tan- 

 quam indagine capi;&quot;) adhuc pejor est base res : quanto 

 cum hominibus conditionis humilioris, rem habemus, quam 

 in servitio. 



Fidem illis nimiam ne adhibeas, qui prae se ferunt con- 

 temptum divitiarum : etenim opes despiciunt, qui despe- 

 rant; neque invenies usquam tenaciores, ubi incipient 

 ditescere. Ne sis in minutis tenax; divitise alas habent, 

 et aliquando ex sese avolant, aliquando emittendae sunt, 

 ut ampliores congregent. Opes suas moribundi relinquunt, 

 aut usui publico ; aut liberis, cognatis, et amicis ; in 

 utroque genere, legationes paulo moderatiores melius ce- 

 dunt. Divitiae magnae haeredi relictae, aves rapaces un- 

 dique ad eas convolare invitant; nisi haeres fuerit estate et 



