DE AMBITIONE. 335 



pibus hujusmodi servi, qiri officio magis ducantur, quam 

 ambitione : quique negotia amplectantur et ament, potius 

 ex conscientia bona, quam ex ostentatione : denique dis- 

 tinguant principes cum judicio, inter ingenia, quse sese 

 omnibus negotiis ingerunt, et animum promptum seu 

 alacrem. 



XXXVI. DE NATURA, ET INDOLE NATURALI 

 IN HOMINIBUS. 



NATURA occultatur saepenumero, interdum vincitur, raro 

 extinguitur. Vis naturam efficit magis impetuosam cum 

 recurrit ; doctrina et praecepta affectus naturales reddunt 

 minus quidem importunes, sed non tollunt ; verum consue- 

 tudo sola ea est, quse naturam plane immutat et subigit. 

 Qui victoriam de natura sua reportare cupit, sibi nee nimis 

 magna, nee parva nimis pensa, constituat : priora enim 

 animum dejicient, propter frustrationes crebras; posteriora 

 non multum attollent, etiamsi sapius prsevaleat. Atque 

 sub initiis exerceat se adminiculis quibusdam ; ut natatores 

 recentes, vescicis aut juncis; deinde cum impedimentis, ut 

 saltatores solent, calceis gravioribus. Etenim, perfectionem 

 in re qualibet inducit, si exercitatio difficilior sit, quam 

 usus. Ubi natura admodum potens est, et proinde victoria 

 difficilis, opus erit per gradus quosdam procedere, qui tales 

 sint ; primo, naturam sistere ad tempus aliquod ; more 

 illius, qui cum irasceretur, literas alphabet!, priusquam 

 quicquam faceret, recitare solebat : secundo, naturam mo- 

 derari, et ad minores portiones deducere ; ut si quis, absti- 

 nentiam a vino exercens, a majoribus haustibus ad minores 

 deveniat: postremo autem, naturam penitus sub jugum 

 mittere et domare. Verum si quis eo animi robore et con- 

 stantia polleat, ut se subito eximere et vindicare poterit, 

 hoc optimum fuerit : 



Optimus ille animi vindex, laedentia pectus 

 Vmcula qui rupit, dedoluitque semel. 



Neque antiqua regula rejicienda; ut naturam, adinstar 

 bacilli, in contrariam partem flectas; quo recta tandem 

 deveniat. Verum intellige hoc, ubi extremum illud alterum, 

 in vitium non ducat. Insuper et hoc advertas, ne habitum 

 superinducere contendas, nixu continuo, sed intermisso ; 

 nam intermissio impetum redintegrat, et adauget ; et si 



