338 DE CONSUETUDINE ET EDUCATIONS. 



licae recte administrates, quin et leges bonse, alunt virtutcm 

 in herba, sed semina ipsius non multum promovent. Verum 

 infelicitatis orbis hoc habet, ut media maximarum virium, 

 applicentur quandoque finibus, minime expetendis. 



XXXVIII. DE FORTUNA. 



NEGARI non potest, quin accidentia et casus extern!, ad 

 hominum fortunas, vel promovendas, vel dcprimendas, plu- 

 rimum possint. Gratia alicujus ex magnitibus, oppor- 

 tunitas, aliorum obitus, occasio virtuti cuj usque congrua. 

 Veruntamen, fortunam suam fingere cuique praecipue, in 

 man u propria est. &quot; Faber quisque fortunae sure ;&quot; inquit 

 comicus. Atque inter externas causas ilia frequentissima: 

 Stultitiam unius, alterius fortunam promovere. Nemo 

 enim ita subito evehitur, ac occasione errorum alterius. 

 Ut inquit adagium ; &quot; Serpens, nisi serpentem comederit, 

 non fit draco.&quot; 



Virtutes apertffi et conspicuae laudes pariunt; at insunt 

 virtutes quaedam occultae et latentes, quae pariunt fortunam. 

 Nimirum, facilitates nonnullae se expediendi, quoe nomen 

 non habent. Hispanum vocabulum, (desemboltura,) eas 

 quadam ex parte innuit. Scilicet; cum non inveniuntur 

 in natura alicujus obices aut impedimenta: sed rotae animi 

 ad motum rotarum fortunae versatiles sunt. Ita enim 

 Livius, (postquam Catonem majorem his verbis descrip- 

 sisset ; &quot; In illo viro, tantum robur corporis et animi fuit, 

 ut quocunque loco natus esset, fortunam sibi facturus 

 videretur,&quot;) illud diserte notat, quod ei fuisset ingenium 

 versatile. Quare si quis lirnis et adductis oculis aspiciat, 

 videbit Fortunam: casca enim licet sit, haud tamen prorsus 

 invisibilis. Etenim via fortunes similis est galaxiae in 

 ae there ; qua? concursus est, sive coacervatio complurium 

 stellarum minutarum, seorsim invisibilium, sed conjunctim 

 luminosarum. Eodem modo, complures virtutes sunt 

 exiguae, et vix in notam incurrentes; sive potius facultates 

 et consuetudines appositae; qua? fortunatas reddunt. Itali 

 ex ipsis nonnullas notant ; quales quis minime putaret. 

 Cum hominem innuunt, cui prosperarn fortunam spondcnt, 

 inter caeteras ejus qualitates adjicient, quod habeat poco di 

 matto. Neque sane inveniuntur alias duse qualitates, magis 

 ad hanc propitiae; quam si quis habeat modicum ex stulto, 

 et non niniium ex honesto. Itaque, quibus patria, aut 

 principes sui, nimio plus chari extiterunt; iidem nunquam 



