340 DE USURA SIVE FCENORE. 



Rem esse contra naturam, ut pecunia generaret pecuniam ; 

 et hujusmodi alia. Ego vero hoc dico tantum; &quot; Foenus 

 esse, inter concessa, propter duritiem cordis. Cum enim 

 necesse sit hominibus, ut pecunias mutuo dent, et acci pi- 

 ant; sintque tarn duro corde, ut eas gratis commodare 

 nolint, reliquum est ut permittantur usurse. Alii nonnulli 

 in medium adduxerunt, callidas quasdam et suspectas pro- 

 positiones, de argentariis, et excambiis publicis, detectione 

 fortunarum hominum singulorum, et aliis hujusmodi arti- 

 ficiis. Verum pauci de foenore disseruerunt solide et utiliter. 

 Optimum fuerit proponere nobis ante oculos, fcenoris com- 

 moda, et incommoda ; ut bonum vel ponderetur, vel sepa- 

 retur; quinetiam cavere imprimis, ne dum foenore feramur 

 in melius, intercipiamur et incidamus in pejus. 



Incommoda fcenoris haec sunt. Primum, quod mercato- 

 rum numerum minuit. Nam si ignava haec, pecuniae in 

 fcenus erogatio, e medio tolleretur, nummi non delitescerent 



O m r 



prae socordia, sed, magna ex parte, in mercaturam impen- 

 derentur; quae instar venae portae, cuivis regno est, ad opes 

 introducendas. Secundum, quod mercatores inopes reddit: 

 sicut enim colonus, terrain colere ita fructuose nequit, si 

 reditum solvat nimis gravem; ita mercator, tarn commode 

 et lucrose, mercaturam suam exercere vix potest, si pecuniis 

 fcenore sumptis, negotietur. Tertium incommodum duorum 

 priorum appendix quaedam est, portoriorum et vectigalium 

 publicorum imminutio, quae fluunt et refluunt, pro modo 

 commercii. Quartum, quod thesaurum, et pecunias regni ; 

 sive reipublicae in paucorum manus reducit: cum enim 

 fceneratoris lucrum certum sit, caeterorum incertum, eveniet 

 in fine ludi, prout fit saepe in alea, ut maxima pars pecuniae 

 promo cedat. Illud autem pro inconcusso tenendum, florere 

 rempublicam imprimis, cum pecuniae dispergantur, non 

 coacerventur. Quintum, quod terras et praediorum pretium 

 deprimit : etenim pecuniae insumuntur, vel in mercaturam, 

 vel in praediorum coemptiones ; fcenus autem utrique obvi- 

 are videtur. Sextum, quod omnes labores, molimina, et 

 inventa nova quaecunque, enervat et hebetat ; in quibus 

 pecunia minime sibi deesset, nisi a torpedine ista impedi- 

 retur. Postremum, quod tinea est et teredo facultatum 

 quam plurimorum hominum ; id quod, tractu temporis, 

 egestatem publicam parit. 



E contrario, commoda fcenoris haec sunt. Primo, quod 

 utcunque usurae in aliquibus mercaturae noceant, in aliis 

 nihilominus prosunt : certissimum enim est, maximam 

 mercaturae partem, a junioribus mercatoribus exerceri, 



