358 DE CLIENTIBUS, FAMULI S, ET AMICIS. 



narum sint, ad laudes eorum resonandas, quibus famu- 

 lantur, haud parum nocent : etenim negotia futilitate sua 

 cormmpunt : turn vero honorem domini sui, (si quis vere 

 rem reputet,) exportant, et raercem invidise invehunt. Est 

 et aliud genus clientum prorsus periculosum ; qui nil aliud 

 quam speculatores sunt, et secreta families rimantur, ac 

 rursus aliorum auribus insusurrant: attamen hujusmodi 

 homines, apud dominos suos, saepenumero in summo pretio 

 habentur ; siquidem officiosi sunt, et susurros fere commu- 

 tant. Clientelee hominum ordinis cujuspiam, si ejusdem 

 cum patrono ordinis sint, (veluti militum versus ilium qui 

 prsefecturam in bellis gessit, et hujusmodi,) semper pro re 

 decora habitum est, et in bonam partem acceptum, etiam 

 in monarches ; modo absit pompa nimia, et popularitas. 

 Verum elientela, omnium maxirne honorifica, ea est ; ut 

 quis patronum se profiteatur, eorum qui virtute et mentis 

 clarent, cujuscunque ordinis sint, vel conditionis. Attamen 

 ubi nulla insignis cernitur in meritis dissimilitudo, praestat 

 mediocribus patrocinari, quam eminentioribus. Atque 

 insuper, si verum omnino dicendum sit, in seculis aliquanto 

 corruptioribus, homines industrii et satagentes, usui magis 

 sunt, quam vera virtute preediti. Certe, in imperando, 

 optimum est, ejusdem gradus subditos, pari comitate trac- 

 tare : paucos enim immensa gratia prosequi, ipsos magis 

 insolentes, reliquos malevolos efficiet; quandoquidem or 

 dinis paritas eequas gratias conditiones, tanquam ex debito, 

 poscit. Verum econtra, in iis, quse favoris meri sunt, 

 prodest cum delectu afficere ; nam eos, qui benignius trac- 

 tantur, impense gratos reddet, cseteros imprimis officiosos : 

 neque de hoc merito conqueratur quispiam, cum omnia 

 ex gratia, non ex debito prodeant. Recte cavetur, ne sub 

 initiis immoderatius aliquem favore prosequaris ; nam quse 

 tractu temporis sequentur, vix istis initiis respondere pos- 

 sunt. Fingi, (quod aiunt,) et regi, ab amico aliquo, tutum 

 non est: etenim raollitiem quandam animi prodit; turn 

 vero convitiis et scandalo occasionem praebet : plurimi 

 enim, qui nos ipsos immediate non perstrinxissent, ami- 

 cum ilium nostrum contumeliis afficere non verebuntur ; 

 atque eo modo honorem nostrum vulnerabunt. Attamen, 

 plurium potestati subjici, et veluti in partes distrahi, adhuc 

 pejus ; hoc enim nos reddet, postremee (ut mine loquuntur,) 

 editionis, et plenos inconstantiaa. Deliberare cum amicis 

 aliquot paucis, honorabile sane et utile : &quot; Spectatores 

 enim saepenumero plus vident, quam Lusores : &quot; atque, (ut 

 adagio dicitur,) &quot; Vallis optime collem monstrat.&quot; Ami- 



