374 DE III A. 



cunque patientia excidit ; de animae suse possessione deji- 

 citur. Hominis non est apes imitari : 



Animasque ia vulnere ponunt. 



Ira sane, si quis recte attendat, res humilis est, et infra 

 dignitatem hominis. Hoc liquebit, si illos intueamur, in 

 quibus ira regnat : qui plerunque ex infirmioribus sunt; 

 pueri, mulieres, senes, aegroti. Itaque, cum irasci con- 

 tigerit, caveant homines, (si modo dignitatis suae velint 

 esse memores,) ne iram suam, cum metu eorum quibus 

 irascuntur, sed cum contemptu, conjungant; ita ut urjuria 

 superiores potius videantur, quam inferiores : quod non 

 difficile factu foret, si quis iram suam paululum regat, et 

 inflectat. 



Quantum ad secundum ; causse et motiva irse praecipue 

 tres sunt. Primo, si quis pronus sit ad sensum injuries ; 

 nemo enim irascitur, nisi qui se Isesum sentiat. Itaque 

 teneri qui sunt, et delicati, ut subinde irascantur, necesse 

 est : tot se efferent, quae illis molestiam exhibebunt ; quee 

 a naturis robustioribus vix sentientur. Secundo, si quis 

 curiosus et perspicax sit in interpretatione injuriae illatae, 

 quatenus ad circumstantias ejus, ac si contemptum spiraret. 

 Opinio enim contemptus iram excitat et acuit, plusquam 

 lassio ipsa. Itaque, si homines ad ista ingeniosi sint, iram 

 miris modis incendent. Ultimo, opinio contumelies, sive 

 quod existimatio hominis per consequentiam leedatur et 

 perstringatur, iram intendit et multiplicat. Cui rei accedit 

 remedium praesentaneum, ut quis utatur, (quod Consalvus 

 dicere solebat,) tela honoris crassiore : sed in omnibus irse 

 framationibus, optimum est, tempus lucrari; et sibi ipsi 

 persuadere, horam vindictas nondum adesse; sed instare, 

 quasi ad manum, opportunitatem aliquam majorem; atque 

 hoc pacto motum animi interim compescere^ et se in tem 

 pus aliud servare. Ira autem, ut citra noxam erumpat, 

 utcunque hominem obsederit, duo sunt, quas maxime ca- 

 venda. Prius est, acerbitas verborum, praecipue aculea- 

 torum, et ei, quern ferimus, propriorum, communia enim 

 maledicta mordent minus. Atque rursus, secretorum reve- 

 latio ; hoc enim societati quemvis ineptum reddit. Pos- 

 terius est, ne quis, dum ira fervet, negotium, quod in 

 manibus est, abrumpat; sed utcunque iras fraenum laxet, 

 nihil tamen agat, quod revocari non possit. 



Quantum ad excitandam, aut sedandam, iram in aliis ; 

 fit hoc maxime per temporum electionem prudentem. Cum 



