DK VICISSITUDINE UKUUM. 379 



et sustentatione sua in futurum minime solliciti ; neces- 

 sarium est, ut in seculo uno aut altero, portionem aliquam 

 multitudinis suae exonerent, et novas sedes quaerant; et 

 sic alias nationes invadant ; quod populi septeutnonales 

 veteres sorte facere solebant : sortes dantes, quee pars 

 domi maneret, quae autem alio migraret. Cum gens aliqua, 

 prius Bellicosa, ad mollitiem et luxuriam degenerat, de 

 bello certa esse possit: status enira tales, plerunque, dura 

 degenerant, opes accumulant; adeo ut praeda invitet, et 

 declinatio virium animet, gentes alias, ad eosdem inva- 

 dendos. 



Quantum ad armorum et telorum genus ; illorum muta- 

 tiones sub observationem vix cadunt: attamen et haec ipsa 

 periodos et vicissitudines suas sortiuntur. Pro certo enim 

 est, tormenta aenea, apud urbem Oxydracarum in India, 

 tempore Alexandri Magni, cognita fuisse; eaque a Mace- 

 donibus, tonitrua, et fulgura, et operationes magicas, 

 habita et appellata. Similiter, indubitatum est, usum 

 pulveris pyrii, and tormentorum igneorum, Chinensibus, 

 ante annos bis mille, innotuisse. Conditiones telorum, et 

 mutationes in melius, hae sunt : primo, ut ad distantiam 

 majorem feriant : id enim periculum, ab hostili parte, 

 anticipat; quod certe tormenta, et sclopeta majora praestant. 

 Secundo, ut impetus eorum fortior et validior sit; in quo 

 genere, tormenta ignea, arietationes omnes et antiquas 

 machinas, item superant. Tertio, ut usus eorum com- 

 modior et facilior sit; id quod etiam tormentis igneis 

 majoribus competit : quae omnibus tempestatibus idoneaj 

 vectura levia et mobilia sunt : et his similia. 



Quod ad militiam attinet : antiquis temporibus numerum 

 praecipue curabant; virtuti et animis militum, in bellis 

 gerendis, fidebant; dies saepius et loca praeliandi consti- 

 tuebant, et aequo marte experiebantur; denique in acie 

 instruenda et ordinanda imperitiores fere erant. Postea, 

 numerum praeoptabant commodurn potius quam vastum ; 

 locorum opportunitates, diversionum artificia, et similia, 

 captabant; postremo, in acie ipsa instruenda peritiores 

 evadebant. 



In reipublicae alicujus adolescentia arma florent; aetate 

 media literae; ac deinceps, ad moram aliquam, duo ilia 

 simul, florere solent : devexa autem aetate, artes mechanicae 

 et mercatura. Literae vero suam habent infantiam, quando 

 leviusculae sunt, et pueriles : sequitur earum adolescentia, 

 quando luxuriantur, et juvenile quiddam sapiunt: sue- 



