LIB. II. 48. 297 



illo enim, modo evitetur corpus inimicum, corpora 

 etiam non admodum cognata concurrunt : at in hoc 

 coeunt substantise, germana plane similitudine devinc- 

 tse; et conflantur tanquam in unum. Atque hie mot us 

 omnibus corporibus compositis inest ; et se facile con- 

 spiciendum in singulis daret, nisi ligaretur et fracnaretur 

 per alios corporum appetitus et necessitates, qua3 istam 

 coitionem disturbant. 



Ligatur autem motus iste plerumque tribus modis : 

 torpore corporum ; frocno corporis dominantis ; et motu 

 externo. Ad torporem corporum quod attinet; cer- 

 tum est, inesse corporibus tangibilibus pigritiam quan- 

 dam secundum magis et minus, et exliorrentiam motus 

 localis ; ut nisi excitentur, malint statu suo (prout sunt) 

 esse contenta, quam in melius se expedire. Discutitur 

 antem iste torpor triplici auxilio : aut per calorem, ant 

 per virtutem alicnjus cognati corporis eminentem, aut 

 per motum vividum et potentem. Atque primo quoad 

 auxilium caloris : hinc fit, quod calor pronuntietur esse 

 illud quod separet heterogenea, congregct homogenea. 

 Quam definitionem Peripateticorum merito derisit Gil- 

 bertus ; dicens, earn esse perinde ac si quis diceret ac 

 definiret hominem illud esse, quod serat triticum, et 

 plantet vineas : esse enim definitionem tantum per 

 effectus, eosque particulares. Sed adhuc magis cul- 

 panda est ilia definitio ; quia etiam effectus illi (quales 

 quales sunt) non sunt ex proprietate caloris, sed tan 

 tum per accidens, (idem enim facit frigus, ut postea 

 dicemus) nempe ex desiderio partium homogenearum 

 coeundi, adjuvante tantum calore ad discutiendum 

 torporem, qui torpor desiderium illud antea ligaverat. 

 Quoad vero auxilium virtutis inditse a corpore cognato ; 

 illud mirabiliter elucescit in magnete armato, qui ex- 

 citat in ferro virtutem detinendi ferrum per similitu- 



