4<J L I B E R P R 



cumdud^ili currat & curfibus rapidiifi- 

 mis rotetur , ^tZ titi ,•>«» , cum nt , in- 

 quit , illud elementum i quatuorre- 

 liquis diverfum , tum divinum , tum 

 interitus expers. Unde hodie Pliiio- 

 fophi duas praecipuas Mundi confti- 

 tuunt partes , Elementa & Mthera , feu 

 Mundum Elementarem ScJEthereum; 

 JEthens nomine comple6l:entes,quid- 

 quid eftfupra eiemcntum (fic diaum) 

 Ignem. Alii^therisfubftantiam pu- 

 tant efTe aerem infinitum. Alii ittne- 

 ra fimpliciter accipiunt pro aere , ut 

 Virgilius : 



refonarquefragoribus i^ther 



Be CceUfti 

 Materia. 



Andwrat 



Anfluida i 



Ap^ulejo, quatuor Elementa, Tellus, 

 Aqua , itther , Ignis vocantur. Lucre- 

 ttuslib. I. i£therapofuitpro Jove. Et 

 hiEcbrevibus didta funtincidenterdc 

 i£there: Noftramfentent.vide/i^. 2. 

 cap. f. 



Utautem dehoc Philofophi valde 

 diflentiunt , ita quoque in calorum 

 Materia feu ccelefti materia , vehe- 

 menter difcrepant. Peripatetici cum 

 Ariftoteietamodavumfeu Stellatum 

 Coeium , quam reliquos inferiores, 

 quiPlanetisinferviunt, foUdos & ex 

 materia denfa ac duraimpenetrabili- 

 que compadtos : Stellas vero adliuc 

 denfiores Coeii partes efle , ftatuunt. 

 Quam fententiam paffim tenent Pa- 

 tres , forfanexillo Job. 37. vers. 18. 

 Tuforfita» cum Deo jalricatm es ca^los, 

 qui jotidijftmi quafiex arejufifunt &c. 



Aiii e contrario , Coelos feu coele- 

 leftem materiam fluidam pronun- 

 ciant , hoc eft , ex materia facile 

 corporibus obviis cedente , inftar 

 aeris noftri , qui rebus omnibus 

 eft pervius , iifque non nifi pariim 

 refiftit , in quamcunque partem ta- 

 men cedit & locum dattranfeuntibus, 

 & deinde fiftas iftas partes denuo in- 

 ftar aquiE coire & coalefcere facit : 

 Cujus opinionis fueruntplerique ex 

 antiquis Phiiofophis , Pythagpras , ut 

 & Piato in Timaeo , Seneca & alii ; 

 quam quoque multi ex Aftronomis 

 recentioribuscum7^c;&<?»ff Brahe funt 

 amplexi ; Tenuitatem enim ejus pro- 

 bat Cometarum liber tranfitus &c. 



I M U S, 



f. 4. no. f 3. dum inquit : In Ccslo Jepti- 

 mo magnituelo eftproprie infinita , cujus 

 refpeiiu Saturnus ille affixus , efl veluti 

 unicum folummodo punclum : Videtur er- 

 go,parumfapientia ^ rationi conjbnum, 

 ut ad movendum tantillurh fidus , totd 

 illa moles fphara feptima fe mov€at\ 

 Jed prajlat dicere y ajirum folum inma- 

 teria fluida , ab Intelligentia moveri, 

 ingens enim illa natura folida machina 

 adfideris illius motumplane videtur fu- 

 perjiua. 



Pr^Eterea de Coelis eorumque Sub- 

 ftantia , Materia , Natura , Forma &c 

 multx extant aliae opiniones , quse- 

 ftiones & difputationes. Ariftoteles AriflottUt 

 Ccelum animatum & animi rationali caeiumcm- 

 &intelligente prarditum exiftimavit, {^*"^" 

 lib. 2. de Coelo ^ lib. 2. Meteor. Item 

 Pythagoras , Plato & ahi ex antiquis. 

 Imoapudipfos adeo certum habeba- 

 tur , ut tefte Auguftino lib. \%.de Civit. 

 cap. 41 , Anaxagoras reus fa<Shis efiet 

 apud Athenienfes & fuppiicio afie- Atbmtnfes 

 dus, quodSoIemnonaliquidanima- ^"^ *»'- 

 tum, ledlapidem ardentem c/Ie dixif flatturma, 

 fct. Idem fentit Philo Judaus lib. de 

 opificio Mundi , Plin. lib. 2. Nat. hift, * 



cap. 8. ^alii. 



Deinde Coelos efiTe corruptibiles, 

 Philofophi antiqui , P/ato , Anaxago- 

 ras , Democritus & alii ftatuerunt; 

 E contrario Ariftoteles lib. i. deCxlo 

 c. 3. ^lib. 2. cap. I. Coelos non efie 

 ejufdemefientiajcum elementis, fed 

 quints cujufdam efi!entias , ideoque 

 incorruptibiles docuit. 



Unde etiam quaeritur , utrumCoe- ^,_„,^ 

 lum generabile vel ingenerabile fit? ^iumfit^e 

 '\\\ qua difputatione videntur anti- ""''•^^^ 

 quiores fuifi^ difcordes , fiquidem ge- 

 nitum afi!eruerunt , tefte Ariftotele lib, 

 1. de Coelo. Xenophanes autem apud 

 Plutarchum lib. 2. c. 4. neque geni- 

 tum neque interiturum pofuit , fed 

 fempiternum. Plato ancipitem fe re- 

 prsefentat, lib. enim i.de Legib. Nu- 

 merumannorumex quoMundusex- 

 titerit, infinitum afierit : Kx.\nTtmao 

 genitum a Deo facit, & in6. definit. 

 ambigit , an femper fuerit Coelum > 

 an ab inasftimabili tempore? Ariftote- 

 lesy tum ingenitum Coelum, tum in- 

 generabile exiftimat ; rationem ad- 



AnCatU 

 (int corrttfm 

 tibiUs f 



Utrum Cot' 



Quidam etiam ex antiquis Patribus 

 hanc fentcntiam probabiliorem cen- 

 {\xttXiv\itS<P.Arriagad. un.de Coelo, 13it : Quidquidgigniturac corrumpi- 



tur. 



