4« 



LlBER PRIMUS, 



Cali &C.fequitur, Expanfum feu Fir- 



mamentum vel Cclum dici quidetn 



iftud Expanfum , quod i fuperficie 



Telluris & MaHum incipit & ad exti- 



mam Mundi terminationem excurrit; 



Atprorenata, de liujus vel illiusre- 



gione intelligendum efle : Exgr. Vo- 



lucres Coeli Su firmamenti vel expanfi 



non pofTunt de alia Flrmamenti regio- 



ne intelligi, nifi de ifta ubi volucres 



jiqudfupra volant. Sic quoque Aquae fupra ex- 



Ttrmamm- ^^w^;» feu Firmamentum nonintelli- 



guntur in gi , nifi dc iftarum aquarum regione, 



caio nu u bi fcil Nubes Coeli (hoc eft Schamaim 



btutnejft. ^^^ j^^ jigua) funt. Deus enim ligat 



aquas in denfis nubibus. loh. cap. 2.6. 



Luminaria autem intelligenda efle in 



ifta expanfi feu Coeli regione,ad quam 



quodlioet luminare pertinet ; Atque 



nc ex Scripturae verbis non fequi vide- 



tur, Aquasiftasqu^Efuprafirmamen- 



tumfeu expanfum vel ccelum efte di- 



cuntur , fupra ftellas fixas , fed loco 



competente , hoc eft , in coelo nubium 



efle. PrJEpofitio quoquey«/>f r , inter- 



dum fignificat In vel Ad , vel Apud, 



utiPf 137. Superflumina Bahylonisfe- 



(dentfilii Ifraet^ id eft , ad flumina. 



Etquanquamftellae Fixae interlefe 



firmseacimmobilesfmt, tamen ideo 



Tirmamm- j£^^ Stellarum regio (pofito illas in una 



p^t^Sur regionefivefphsera effe) re£te Firma- 



desph^ra mentumappellari nonpoteft, utfuo 



'"*' locopatebit; multo minus autem flc 



a Peripateticis dici poteft , quia illi , 



ftellarum Fixarum 4>haa:as , diverfbs 



motusattribuunt; quomodo ergo id 



quodmobileeiseft, volunt appellare 



firmum? 



Unde concludendum , hoc loco 

 vocabulum Firmamenti non congrue, 

 fedpotius vocabulum Expanfi, quod 

 etiam cum textu Hebraico convenit , 

 pofleufurpari, nullas quoque Aquas 

 fupra expanfum Fixarum , led in Coe- 

 lo aereo effe , ac per Aquas hoc loco 

 intelligi Nubes & Pluvias. 



fmln^Mde ^^fg^*^^ V^^ Aquas fupra Codos in- 

 L?^'»i"/S. 'telligerevoIuitAngelos, Dei confpe- 

 fra cecht. £ju fruentcs ; per aquas vero inferio- 



res Diabolos de coelo ob peccatum 

 deturbatos. Sed fententia haec a caete- 

 ris Pairibus rejeda eft ; Unde yfugu- 

 flinus , qui per aquas fupra coelos , An- 

 gelos intellexerat , opinionem iUam 

 mutavit, &cum ^i^r^»)'»»^ ac multis 

 aliis , per aquasfupra coelos , intellexit 

 nubes : per coelum autem vei coelos , 

 infimam aeris regionem , quam etiam 

 dicunt intelligi per firmamentum, 

 quod dividit aquas ab aquis. Comton 

 Carleton in Philofophia Univerfa fol. 

 409. Alii, &quidemPeripateticiil- Pm;4/«/«d 

 li, quiCoelos afferuntomneseflein- ''l'*t2!: 



Ji . I , nunt /uprtt 



ter fe contiguos , has aquas ponunt m- primum 

 traprimumMobiIe.& CoelumEmpy- ^^*- 

 reum ; Non enim intra alios Coelos 

 tamcommode collocaripoflint, cum 

 impediant , quo minus una Sphaera 

 aliam moveat , unde ajunt , licet Coe- 

 li , qui moventur , fint inter fe conti- 

 gui , non tamen efle eos contiguos feu 

 conjundos cum Empyreo , ideoque 

 ibi interponi has Aquas. 



Quidam ftatuunt , has Aquas fupra «^<»'««* 

 Coeli Empyrei extimam fuperficiem 'f^*^*' 

 {e{(d diffundere , & hoc ex facris Literis 

 probare conantur. Dan. 3. Benedicite 

 aqua omnes qua fuper Caslosfunt, Do^ 

 mino &c. Item Pf 148. Laudate eum 

 Cosli coslorum : ^ aqua omnes quafuper 

 Ccelosfunt&cc. Undeputant annetor- 

 fam aquae hujus modi fuper Coelum 

 Empyreum loco fpatii imaginarii cen- 

 fendas fmt. 



ThomaSj Bonav. Durandus, & alii 

 per Aquas fupra coelos intelliffimt 

 Coelum Cryftallinum feu nonam ulani ' 

 (/f^Sfjm) fphaeram : Naminquiunt, ii- 

 cut fupremum Coelum ob limilitudi- 

 nem quam habet omi Igne , vocatur 

 Empyreum , ita hoc ob fimilitudinem 

 cumaquavocaturCryftallinum. Ali- 

 qui tandem per Aquas fupra coelos in- 

 telligunt materiam aliquam fpirabi- 

 lem in medio Empyrei , cujus benefi- 

 cioSan£liibidemIoquantur. Sed nos 

 ex fupra didlis , per Aquas fupraFir- 

 mamentum , intelligimus Nubes & 

 PluviasExpanfi. 



Ca- 



