fo L I B E K S 



Ex his Schyrlaeus fimul vult exalta- 

 re potentiam , altitudinem & magni- 

 tudinem Dei, quem Sacra Scriptura 

 ipfo Coelo altiorem afTerit. 



Quanta autem habeatur Coeli Em- 



pyrei altitudo interna , de hac nihil 



determinatur , nifi quod didus Au- 



thorin parcealtera cap. i. fol. 6. Coe- 



lum Empyreum 8 ooo ooo ooo vicibus 



majus pronunciet toto Firmamento , 



ac Epicureos admoneat , opera Dei 



magna ex his confiderare , Ccclum 



vero Empyreum adhuc miilionum 



millionibus ahius cogitare jubeat. 



jin Cceium Au denique immenfum vaflifli- 



impyrtum mumque hoc didtum Cceium in futu- 



rimi ^^ extremo judicio periturum fit> 



quia Coelum & Terra peribunt; Aft 



vero in ^eternum duraturum > de hoc 



E C U K D U S, 



quoque difputant ; quidam aflerunt 

 interitum , quidam negant , quidam 

 diflinguunt inter Coelum aereum , a- 

 thereum & empyreum , ac interitum 

 tantummodo ad aereum velquoque 

 ad aethereum reflrineunt. Unde ite- 

 rum oritur quaeflio , n Coelum aereum 

 velquoqueasthereum perirent, quid 

 in iito immenfo fpatio ab Empyreo 

 circumfcripto maneret > an vacuum > 

 an prorfus nihil maneret > feu ad 

 quid, velcuibono.> cujufque mate- 

 riseidfpatium foret > Quod tamen fe- 

 cundum ^/rr/£>/ifententiam(fi Coelum 

 Stellatum a Terra diflaret 210 000 fc- 

 mid. Terrae) 38808000000000000 

 terrenorum globorum in fecompre- 

 hendere poflet. De quibus omnibus 

 Lfe^.cap. 1 1 .vide noflras cogitationes. 



C A P U T XXXIV. 

 An extra hunc Mundum alii Vel plures fint Mundi^ & utrumfint in 

 certo numero , an innumerahdes f 



uiitthores 



quiplura- 



iitatem 



Mundorum 



Jiatuerunt. 



^idUSI. 

 VERSUbd. 



SUprainprincipio hujus hbrino- 

 minavimus quofdam eorum qui 

 flatueruntpluresfeu infinitos ef- 

 feMundos, ut: Arijiarchus^ Anaxi- 

 menes , Xenophanes , Democritus , Epi- 

 curus, Metrodorus Chius , Leucippus , 

 Diogenes & alii (quos Theodoretus lib. 

 I. de curand. Gracorum affeSiion. & 

 D. Thomas i. p.^.6%. art. 3 . comme- 

 mprant) unde Alexandro M.c^xi^n- 

 ti , cum piures fint Mundi , fe vero 

 nondum unius efle Dominum , la- 

 chrymas exprefT^runt. 



i»/j/(?»fw aliquando quoqueplures 

 Mundos flatuille , Plutarchus lih. de 

 deOrac. refert. Imo di^us Metrodo 

 rus , flcut in magno campo non unam 

 fpicam nafci videmus , nc quoque in 

 Infinito, unum Mundum efle , ab- 

 furdum putavit ; nam quod eorum 

 copia flt infinita , ex eo manifeflum 

 efle dixit , quia infinitae fmt caufse , ex 

 quibus hic mundus conflct : necefTe 

 igiturinfinitosquoque efle Mundos; 

 Ubienimomnesponuntur caufx, ibi 

 etiam efledtus; Caufx autem fmt fi- 

 ve Atomifive Elementa. Plutarch. lih. \ 

 I . de Plac. Phil. c. f . 



Empedocles , Mundum quidem 

 unumefledixit, non tamen Univer- 

 fum effe Mundum , fed modicam 



quandam Uni verfi partem , reliquum 

 vero principium , Materiam. Seleu- 

 cuSy Mundum hunc infinitum efle, 

 in medium protulit. Diogenes , Uni- 

 verfum quide m infinitum effe , Mun- 

 dum vero finitum , flatuic. 



Stoici, Univerfum ScTotum di ffktte 

 tradunt; Univerfum enim efleinfini- 

 tum una cum Vacuo , Totum autem , 

 effe Mundum citra Vacuum , ut non 

 idem fit 7*0/«^ & Mundus. Plut.ULi, 

 cap. I . deplac. Phil. 



His omnibus contradixit Thales, Autimtt 

 ejufquefedlatores, Mundum finitum /iJl^^ 

 & unicum effe afTerentes. ^wyf*- 



Plato etiam opinionis fuae , quod ^*"^' 

 unusfic Mundus, & Unum Univer- 

 fum, conjed:uram facit, extribus: 



(i) Quod perfedus non fit , fi non 

 omnia compledatur. (2) Quodfimi- 

 iisnon fit fuo exemplari , fi non uni- 

 genitus exiflat. (3) Quod non incor- 

 ruptibilis futurus , fi quid extra ipfum 

 eflec &c. Arifloteles diverfis vuh ,:f '^""^" 



.f . ^ riittones» 



rationibus probare unicum efle unicumfd. 

 Mundum . ( i ) Quoniam ex tota 2^^Jj" 

 materia , quae efl in rerum natura, *^ 

 conflet : Conflare autem ex tota ma- 

 teria Univerfi , eo oflendit , quod 

 fenfibilia corpora {ut vere pnefuppo- 

 nit) intra hunc Mundum confiflant, 



ideo- 



