60 L I B E R S 



liflimum inftar aeris fluidum. per- 

 vium, pcr quod aftra tranfeant ut aves 

 per aerem ; imo Tycho dubitat a^the- 

 rem efTe materiatum , & Keplerus lo- 

 tum xtherem plane vacuum fupponi 

 ^^ZnZ poffe, dicit/» EpiJloU Jfiron. Copernic, 

 tumquid. p, 5-4. Cui nos quoQue fubfcribimus : 

 quod fcil. Coelum utSpatiumpurum 

 &pcr fe ab omni materia Vacuum. 



E C U N D U S, 



Quo etiam Ecclefiafiici verba cap./^^» 

 collimare videntur , dum inquit : (^uis 

 expleatur videndo gloriam Dei > Sw 

 perha altitudo Expanfum purum efi, 

 An autem hazc fuperba altitudo, 

 aut Expanfum Spatium , fit finitum 

 vei infinitum, de eo jam eft quae- 

 ftie. 



C A P U T VI. 



An SfATlU M feu Univerfale illudomnium rerum Continens , flt 



Finitum Vel Infimtum. 



AriftottUst 

 txtra CaC' 

 htmfitll»- 

 tum,frorfus 

 nihil t{fe , 

 fiatuit. 



t)«^orfus 

 Kihilo , Ns- 

 hil dtei vil 

 intelli^i po- 

 ttfi^ 



Communio' 

 res Fhtlofo- 

 phi , extra 

 Ccelum ftu- 

 tstuntSpa 

 tium Ima- 

 ginarium. 



DE Spatio extra Mundum 

 (quod quoque Spatium 

 Imaginarium vocant) cap. ult. 

 lih. anteced. relegendum ,ibique fimul 

 videndum erit , quam diverfae , (int 

 Phiiofophorum fententix. 



Ariftoteles fupra Ccelum fiellatum 

 (quod ei Coelum fupremum vel fub- 

 ftantiaultimccconverfionis eft) neque 

 L O C U M , neque T £ M P U S , neque 

 V A C U U M , fed prorfus nihil efie es- 

 prefie ftatuit. 



Quoditainteliigo, quando nimi- 

 rumextraMundum prorfus Nihil in 

 Infinitumeft: tunc neque Locusibi 

 crit (Locusenim prarfupponitvicini- 

 tatem alterius ahcujus rei; Ubi autem 

 nuliares , nulla quoque eft vicinitas; 

 Ergo nec Locus) neque T E M P u S 

 (quia Tempus eft durationis diftin- 

 dtio; Quod vero non eft , illiusnuUa 

 duratio , multo minus durationis di- 

 ftindio ; Ergo nec Tempus) Neque 

 Vacuum (quia Vacuum eft Spatium 

 inane ; Si autem in Infinitum prorfus 

 Nihil eft ; Ergo nec Vacuum vel Spa- 

 tium inane) An autem prorfus Nihil, 

 efteveldici, aut, quodnoneft, co- 

 gitando vel imaginandoconcipipof- 

 ut> cap.feq.ip2ii^ix.. 



Communiores quidem Philofophi, 

 (ficutpluribusvidereeftdi£t. cap. ult. 

 /i^. I .) S p A T I U M extra Mundum 

 Imaginarium concedunt,quod 

 tamen nonnulli mere quidfi£tumfeu 

 Nihil aUudquam ipfum N I H l L effe 

 dicunt ; Unde concludunt, ante 

 Mundi creationemnonfuifleintelle- 

 d:um fingentem , Ergo necSPATiUM 

 Imaginarium. 



Sed dum pro Nihilo volunt habcrc; 

 quare contra Ariftotelem , Sp ATIUM 

 iimuleflefingunt? Sicnim Nihil (in 

 Ariftotelis fententia fumptum) ibi 

 eft ; neque amplum , neque latum^ 

 nequcprofundum, Ergo nec Spa- 

 T I u M efTe poteft ; Imaginarium igi- 

 tur illud NlHlL, fitNiHiLve- 

 rum. 



Alii hoc S P a T i u M extra mun- 

 dum , inane quid dicunt omni reali- 

 tate. Quod idem eft quam S P A- 

 TiUM Vacuum , in noftra fen- 

 tentia, fumpium. 



Connimhrtcenfihus conftat: Spatium 

 hoc tam intra quam cxtra Coelum & 

 ab aeterno , ac Deum affcu in illo , non 

 utaliquoentercali, fedperfuam im- 

 menfiiatem efre. Vide di^. lih, r. 

 cap. ult, 



tx quo neccflario fequitur : Si 

 Deus extra Mun dum in Spatio Imagi- 

 nario in Infinitum eft; Deus autem 

 non eget alterius rei , & pcr confe- 

 quens nec Spatii (eft enim fibi ipfi 

 i>patium, & ficut eftlmmenfus, fic 

 quoque fibi ipfi Immenfum Spatium) 

 Quod Deus iit Spatium Imaginarium. 

 Unde Leffius (ut videre ctiam eft didio ufpusspat. 

 libco antec. cap. ult.) Spatium Imagi- imagina- 

 narium , ejfe ipfum Deum fiatuit , qui ''^J^I^T 

 fecundum immenftatem efl uhique feu tuit, 

 infinite necej/ario diffufus &c. Sienim 

 quis omnes Ccelos tranfcendcrct , & 

 in Spatio quod imaginando format 

 quodnonfit, quxreret, Deumcerte 

 inveniret. Si autem Dcus eftSpatium 

 Imaginarium , quasritur an non magis 

 fitSpatium verum? 

 Qui Scholam Theologicam fequun- 



