De Propriis EXPERIMENTIS. 7/ 



repleri non pofle , propter diffidlem [ ne, ceflat quoque aquae &aerisintroi- 

 tranfitum , quem lignum praebet ; tus; HincilludquafifemiYacuum,rc- 

 Ceflante enim vehementiore preflio-) maneret. 



C A P U T lll. 



De Secmdo Experimento per Aeris extraSlionem , comparanJi Vactum^ 



yidt lconif. 

 miV.Fiz.II. 



Trineipit 

 facilis efl 

 Pifttli a^- 

 tMtio. 



Ghhus Cu- 

 preus cons' 

 \rim$bxtur 

 ah extemo 

 mirt. 



Glohus ex. 



aHe rotun- 

 dus, non 

 comprimi' 



COgnit^ porofitate Ligni per 

 ocularem partim infpeOiio- 

 nem , partim proprium expe 

 rimcntum; aptiormilii tandem huic 

 negotio vifus fuit globus cupreus 

 (quem R. P. Schot , in libro Experi- 

 menti Magdeburgici, Cacahum vocat) 

 cujufcunque capacitatis A , capiens 

 circiter do vei 70 menfuras Magde- 

 burgicas. Quem confici ac inllruiin 

 fuprema parte cum Epiftomio ori- 

 chalceo B .• ab inferiori autem parte 

 ejufmodi fyringemappiicari, ioique 

 firmiter conjungi curavi. Deinde fi- 

 cut priori modo aquam, ita jam aerem 

 extrahere conatus fui. 



Principio faciiis piftilli erat agita- 

 tio ; Paulatim tamen iftam facilitatem 

 difficultas excipicbat , ut vix duo qua- 

 drati viri fufficerent extra£tioni piftil- 

 li. Dum autem extrahendo atque in- 

 trudendo piftillum ita continuarent, 

 ut jamfere omnem extradtum aerem 

 iperarent; Ex improvifo globus aeneus 

 cum maximo ftrepitu omniumque 

 terrore ita comprimebaturinftar fin- 

 tei quod manu conteritur , vel ac fi 

 globus ab aitiflima turre lapfu gravio- 

 re projedus fuiffet. 



Caufam tribuebam opificis incu- 

 riae, i quo forfanglobusnonfabrica- 

 tus erat ad exadam circuli rotundita- 

 tem. Planities enim qua^cunque tan- 

 dem ifta fuerit , gravitatem extemi 



aeris fuftinere non potuit , cum ex- 

 a£tusgiobus c contrario facilepotuif- 

 fet , propter cognationem partium , 

 qua una alteri in fuftentatione auxi* 

 liatur. 



Jubebat itaque neceffitas , ut ex- 

 adbe rotundus globusab opifice confi- 

 ceretur : quo dato , aer exantlatus 

 eft , pari fimul in principio facilitate , 

 quam difficultasfequebatur. 



Evacuatum autem globum tunc 

 fuiffe , argumento erat ccffatio eje* 

 itionis aeris e fuperiorifyringisven* 

 tilio. 



Atque haec fecunda Vacui conftru- 

 £tio fuit. 



Aperto poftea Epiftomio B, aer^f /*"^ 

 tanti vi irrumpebat, in globum cu- JJI/*^" 

 preum, utvel hominem exoppofito 

 ftantem quafi ad fe raperevideretur. 

 Admoventiosfatiseminus, impedie- 

 batur refpiratio ; nec fine periculo 

 quifquam raanum fuper epiftomio 

 extendere poterat , ne cum vehemen- 

 tii atfraheret. 



Etiamfi veroglobus plane evacua- 

 tus videretur , tamen poftquam per 

 unum vel alterum diem in taii ftatu re- 

 linquebatur , illum aere tandem re« 

 pleri & juxta emboli fyringis latera ut 

 &perVentile, Epiftomiumquepene- 

 trare experientia docebat ; Itaque 

 huic quoque malo fuccurrendum erat, 

 ut lequitur. 



C A P U T IV. 



T>e ConjiruSiione Jtngularis alicujus Machinte^ pro ejftctendo Vacuo, 



QUia Aer , ut corpus fubtiliffi- 

 mum ,omniaqua^queforami- 

 nula & fpatiola quam parva 

 etiamfint , incredibiliter penetrat& 

 replet, femperque aliquid aeris , circa 

 emboli fyringis vel antli*e pneumati- 

 ca^ ut & ventiliorum latera , furtim ir- 

 rumpit, necpoflibile eft ejufmodiper- 



fe£hmi comparare piflillum , vcnti- 

 liumque quod omni irrumpcnti aeri 

 refiftat : Ideo vaiias conftruxi Ma- 

 chinas ( ita ut Antlia pneumatica 

 tim inferius qu^m fuperius, aqu^ 

 circumfundi poffit) quas Rev, Pat, 

 Gafpar Schottus , primum in Arte 

 Hydraulico - Pneumatica , dcinde in 

 K 2 Techni- 



