De Propriis 



diefa*pius reiterati operl , nuUae am- 

 piius ex glutine emergebant bullulx, 

 tamen ne in ipfa aqua femper aliquaz 

 parerentur , nullo modo impedirepo- 

 teram. 



Deinde, quando hoc Vitrum ma- 



chini refigi & iterum in vafe aliquo 



aqul repleto & quidem fatis profun- 



de (fupra fcil. epiftomii clavem) im- 



tmm *"r mergi &aperirifeci; Deprehendi eun- 



taufam^' dcm ef}e£him ingredientis fcilicet 



0jus odor cum fonitu aquas, una cum multis bul- 



^M$0ereft. |^j.^ ^ ^^. .^ gntecedenti capite extra- 



£lo aere erat fadtum; r^lebatur etiam 

 vitrum aqui , eodem modo & fere co- 

 pia majore , nihilominus autem refla- 

 oat aliquid aeris : quod , quanquam 

 cum auurgentibus bullulis haud pote- 

 ratcomparari (quarum enim bulluia- 

 rum centum vel plures una cum ir- 

 rumpente aquierant ingreffe , earum 

 circa finem faltem quatuor vel f reila- 



EXPERIMENTIS. 79 



re videbantur) tamen occafionem 

 contradicendi captabant , qui vitrum 

 fuifTe vacuum , negare voleoant. 



Interim autem hi conatus fruftanei i» vaeiu 

 non erant, experientiaenim docebat: ^^^^ 

 Primo, quodbullulxifbeinaquaoc- 9M4m 4/i4< 

 cultaeeirent, qu^antea oculisperci- (^*- 

 pi nequiviffent , quando autem fpa- 

 tiumvacufjm invenirent, etiamcen- 

 tiesmajoresfierent, quam anteaper 

 feeffent. Deinde, quodbullaemultae 

 in aqua , ex vehementi ejus compref- 

 fione vel attritione , quae fit in epiflo- 

 miiclave&collo, orirentur. Tertio, 

 quod quoque motione & infufione 

 aquaz, muitae in ipfa aqua excitaren- 

 tur bullulae, quaefiaqua immobilis 

 quiete ftaret, nonefTent; necetiam 

 U. excitatae eflent, ocylis videri pof^ 

 fent , nift in vacuo , ubi tam val- 

 de dilatantur & proinde vifibiies 

 iiunt. 



C A P U T VIL 

 S)e Quinto & accuratiori Modo Vacmm exhihendi. 



VitL leonif' 

 miva, 

 Fii. L 



Keeeffe *fl 



tniacitcum- 

 fundantur 

 jtqiM. 

 Vtde lig. V. 



Jn Aqua 

 fropterin- 

 fufimis mo- 

 tum.BullU' 

 U txfur- 

 lunt. 



Hlsita expertis & re(9:e intelle- 

 £Hs,aliudVitreumVas A ob- 

 longum &ab uni parte herme- 

 ticeciaufum,longitudine i ulnaeMag- 

 deburgenfis, rotunditate ut ferebra- 

 cbium hominis , apud vitriarios fieri: 

 eiqueab altera parte, qua erat aper- 

 tum , non foium priori modo thccam 

 lamineam B , cum adferruminato epi- 

 ftomio C adglutinari ; Sed hoc epi- 

 (l omium iterum , aiia ad huc theci D, 

 cam aliis duobus epiflomiis E&cF 

 (qtlorum unum E , a iatere ad regen- 

 dum interius e jiHomium C: aiterum 

 / , ad inlerenaum in Machinae Tubu- 

 l*am n aptum) muuiri feci. Poflea hoc 

 vitrum A non modo , verum quoque 

 thecam D , aqua ad fummum ufque 

 G impievi , & deinde , epiflomiis clau- 

 fis,per unum vel alterumdiem fepo- 

 fui, &vidi , cum pofl unam vel alte- 

 ram diem erigerem, builulam aliquam 

 aeream afTurgere , quam percepi, pro- 

 pter infufionis motum in aqua ipfa 

 exortam & cum tempore congloba- 

 tam fuifle ; proindeque viirum inver- 

 tendo , excurrere & ipatiolum ejus 



gutti^a aquse rejjeri feci , idque per 

 aiiquot dies reiteravi. 



Deinde cum vitrum , modo con- 

 fueto, imponebatur Machinae , & aqua 

 (revolutis epiflomiorum clavibus) uf- 

 que ad dimidiam pr^terpropter par- 

 tem vitri, extrahebatur ; nuUs exifle- 

 bant , ut antea in experimentis priori- 

 bus, builuiae, fed aqua tranquille de- 

 fcendebat. Referatis autem clavibus . 



& refixo vitro , ecce in movendo & ^^c^ 

 vertendo , propter motum oriebantur cumsonitu. 

 non folum aliquoe bullulae in aqua, fed 

 fimui aqua cum fonitu itaiiiidebatur 

 ad partes vitri interiores , quafi fore: 

 dura aliqua materia ceu lapides , u£ 

 vitrumquCque, menefcienteex qua 

 caufa , improvile frangeretur. Nc- 

 ceflitasitaque urgebat , alium ejufmo- 

 di vitreum tubum fingularisfpiflitudi- 

 nis parare , & rem priori modo proba- 

 re ; quod cum faaum , vidi , quan- 

 do vitrum vehementer furfum atque 

 deorfum vibrabatur , aquam fefe in fe- p^fj^,^ 

 raet ipfa diiatare, fpatiumque vacuum dHatat & 

 inipfa aquaexoriri, &illico cumfra- g;;^^. 

 gore , quafi duo aflercuii adinvicem /w^ 



con- 



