84 L I B E R T 



ret, tuncexternusaer, per.canalicu- 



lum hunc , in tubum majorem -^ rur- 



fus tanta cum vehementia irrumpe- 



ret , ut illum non fme periculo oculo- 



rum adftantium difrumperet. 4. Ca- 



vendum quoque eft , ne nimis vibre- 



tur machinula, frangitur enim , fi- 



Licfuores cutcap. afifec. mihiconti^it. f. Nota- 



h»e confo- ju ^oc loco diguum eft , quod aqua c 



tef^Jtmm Fiftuk miuori cd (quando fcil. Ma- 



cogMtio- chinula per tempus aliquod inverfa at- 



>T 'ZL. que fic Fiftula aqu4 repieta fteterit do- 



^/«/'ip^rfra». (teaque erigitur) non defcenaat, 



tnrtn tnbo. etiamfififtula centum credo ulnas al- 



ta eftet ; ratio hicc eft , quod aqua in 



fe ita confoiidatur , & conjungitur , 



ut nullo loco velit initium i^it disjun- 



gendi vei rumpendi fuiiiere , nifi Ma- 



chinula illidatur ad Menfam vel pavi- 



mentum, tuncobviolentiam & qui- 



E R T I U S, 



dem fragorerumpitloco aliquo incer- 

 to, quamviscummaximoFiftulaspe- 

 ricuio. IdemfacitHydragyrumbene 

 lavatum : neque hoc in paflu quic- 

 quam vaiet aerei cylindri gravitas , de 

 quaifeq. cap. 19. ^feqq. tra£tabimus. i/?wr« 

 6icut autem cum tempore hi liquores ('f^J/^^^,^ 

 ita confolidantur , ut abfque vioien- aiiquui 

 tia difruptionem non patiantur;tamen "'*'"* 

 failit quando fiftula plena perunum 

 vel alterum ditm confervatur eredta 

 (omnes enim liquorcs , praefertim 

 quandopcndent, utihocmodoaqua 

 m fift ula, efflu vium quoddam aereum 

 emittunt , quod cum tempore in tubi 

 apice conglobatur & difcrimen vel fe- 

 parationem partium , vitri fcil. &Ii- 

 quorum caulatur) namque tunc aqua 

 communiter infperato invenitur de- 

 lapfa. 



C A P U T IX. 



An FjfCU U MJit in ^rum Natura Vf/ non^ 



hfflnvia re- 

 rttm corpO' 

 res funt 

 Odor vel 

 Air. 



Vacuum 

 M*thema- 

 tite aut 

 Thyfiee 

 fumtum, in 

 hti Inferio- 

 ribus non 

 ddttur. 



CUmEffluvia rerum coroorea, 

 Aerfint; ncque resullafme 

 omni eji^mocli eftluvio exiftat 

 (tametfienim quarundamrerum, ut 

 Metallorum, Lapidumpreciofoium, 

 Vitiorum &c. Odor feu Corporale 

 Effluvium minimum quid, homini- 

 que non fit perceptibue ; tamen in 

 evacuato vitreo Vafe,ubi Odor hic, lu- 

 men vel fpatium fefe libere extenden- 

 di habet,ceu minimaz veficulse vel bul- 

 lulae aercae deprehen di poteft ; uti de 

 hoc Experimento , uberius cap.feq. 

 agemus) fequitur in his inferioribus, 

 feu , prope hunc Terraqueum glo- 

 bum nullum reperiri pofle Spatium, 

 tam ab omni rerum efiluvio vel odore 

 Vacuum , ut nihil omnino fuperfit. 



Quandoquidem vero ita fit , quod 

 nunquam omnis omnino aer , Mathe- 

 matice confideratus , excludi poffit 

 (Mortalium enim adtiones non Ma- 

 ihematice , fed ex Mathematicis fun 

 damentis fiunt Mechanice ; Et ficut 

 impoffibileeftullam Lineam, fuper- 

 ficiemautCorpus, Mathematicede- 

 fcribere , delineare , conftruere, men- 

 furare aut ponderare , fedfaltem Me- 

 chanice hoc fiat : Eodem quoque mo- 

 do impoffibile eft , hicinTerris, ubi 



undique res funt quas effluvium ali- 

 quodcorporaie, aerem fcil. vel odo- 

 rem edunt , dare vel efficere ejufmo- 

 di Spatium Vacuum Mathematice 

 confideratum) Exinde tamen non fe- 

 quitur : quod , fi nemo fuper terra 

 e)ufmodi^patiumfineomni omnino 

 materiato compararepoffit, illud in 

 rerum natura non fit. Contrarium po- 

 tius probemus noftris Experimeniis, 

 tam anteced : quam confequentibus , 

 quibus demonfiramus ; 



I. Aerem effe Terraquei globi 

 Odorem feu corporale exfluvium. 

 2. Terraqucum globum Aerem hunc, 

 pro fui ipfius confervatione tenere , & 

 quidem certo in pondere. 3. Valde 

 itaque propter retentionem iftam, 

 compreflum in fe cfle aerem & qui- 

 dem inferiorem magis qudmfuperio- 

 rem. 4. HocpondusAereumfefcfas- 

 pius mutare. y. Variare quoque fta- 

 tim in quavis altitudine feu JVlonte , 

 pro diverfa Montiumaltitudine.6. Ae- 

 rem ob gravitatem fuam irruere in 

 omne Spatium , alias corpore non re- 

 pletum. 7 . Fugam Vacui in rerum na- 

 tura non effe , fed a gravitate circum- 

 ftantis aens dependere . 8. Aerem 

 omnem e vafis aut tubis vitreis arte 



excludi, 



Datur Sptt' 

 tium Ma- 

 themacici 

 Vaeuum ex- 

 tra Telluris 

 Orbem Vtr* 

 tutfj. 



^ddam 

 Fundame/t' 

 ta quibus 

 demovftra' 

 tur Spa- 

 tistm, exlra 

 Tellttris or- 

 bem virtifm 

 tistVacmtm. 



