LlBER TERTIUS, 



aer graviflimus & impurus, ponitur 



candela accenfa , videmus flammam 



cur extin- elevari & abfumi , neque diuibicon- 



luaturab fcrvari poflc ; Si itaque gravitas aeris 



impurt Mi' nondaretur, omnes flammse non ef- 



fent pyramidales, fed rotundae &con- 



globacre, uti Solis flamma orbicula- 



ris eft. 



Aliaviceeodemmodoimmifi can- 



^*^/»/!«r ^^^^^ accenfam in Recipientem 



eiaufisHon hunc , illumque confueto modo ob- 



diufubfijiit. turavi, utnullus aervel exire velin- 



troirepofTet; & comperi, candelam 



tuncper 3 vel ^minutas vivere ,priuf- 



quam exfpirarer : Lxfpirabat autem 



fere eodem modo ut antea , non ta- 



mencum cceruleo colore, necinca- 



cumine ellychnii,fed in medio. 



Caufam vero hujus exiin^ionis CMufu hoe 

 candelae , non fatis intelligere pote- »»*''''»*» 

 ram , nifi quod cogitarem , ignem ^,TJZ'*' 

 exaerealiquid alimenti accipere, ac 

 proinde aerem confumere, & fic 

 propterdefedlum ulteriusviverenon 

 pofle; Inftitui icaque experim^ntum 

 ftcuti illud cap. JequeMti defcrip- 

 tum. 



De Lampadibus fubterraneis Ro- 

 manorum multa dicuntur ex alieni AibmBl*' 

 fide , fed nemo iJlarum teltis ocula- rnmmiM, 

 tus, in monumentis etiam cordatac 

 antiquitatis ahum eftde oJeo illoin- 

 combuflibiii filentium ; Ipfaque £x- 

 perientia monftrat, ignem fme aere 

 non poffe durare ; nemo itaque illas 

 per fecuia aliquot arfifle , evincet. 



C A P U T XIII. 



Experimentum de Confumptme Aeris per Ignem, 



letnifmi 

 VIIL Hg.II. 



I 



Ictnifmi 

 VIH. fig. L 



Gnis ASrem confumit , quod ta- 

 li modo cognovi ; AfTumebam 

 vas vitreum , quod vocant Cucur- 

 litam vulgo Eine Kolhe , cujus Clava 

 abfcifla erat , ut figura ahhg mon 

 ftrat. Partem anguftiorem h , in the 

 calaminea cc, gfutinefolitofirmavi, 

 fimulque tubum lamineum de per 

 medium vitri & theca? conftitui , ita 

 ut foramen ejus e ad vel in epi- 

 ftomium q ( anteced. cap. 11.) didti 

 Recipientis L accommodari pof- 

 fit. 



Deinde vitrum ultra ejus dimidiam 

 partem ufque gh aqui impleri jufli , 

 & defuper immifi minorem aliquam 

 eucurbitam/ad fundum ^ferc per- 

 tingentem. 



Totumhoc artificiumadexempti- 

 le (Recipientis V) epiftomium q , ap- 

 plicavi , & infra appendi fimul accen- 

 fam candelam , quam unsi in Reci- 

 pientem immifi , ne ullus aer exire 

 vel introire poffet , nifi per tubum e d 

 in vitrum fuperpofitum /. 



Hoc faiSto ftatim vidi , quomodo 

 piofeinRt. vitrum f y fe elevaret , quia flamma 



ctptente ex- ii- ..*.. ,/. 



tmiit, candelae aerem in recipienti mclufum 

 propter calorem illico dilatabat & 



I)er tubum e d \n vitrum / expel 

 ebat; quod cum ab inferiori par- 



jier princi- 



te femper aqui fubmerfum ma- 

 neret , aer exitum nuUum habe- 

 bat. 



Sed durabat faltem hoc per unam 

 vel alteram minutam , poftea enim 

 vitrum / iterum defccndere & pe- 

 detentim fundum petere incipie- 

 bat ; Imo videbatur quoque aqua 

 omnis in vitrum / afcendere & in- 

 fuper bullas multas fotbere ; quod 

 oculare indicium erat confumpti ae- 

 ris alicujus in recipiente contenti; 

 Ita ut ad minimum decima pars ae- " 

 ris per candelae flammam confump- twpJH^'. 

 ta eflet, & forfan omnis confume- f«. 

 retur , nifi extind:io tam cito acce- 

 deret. 



An vero extinftio flamma^ in Rc- 

 cipienti ifto occlufo , fiat propter 

 defe^a-um aeris* potefl quidem cau- - . «. . 

 fa aliqua effe , fed infuper videtur ttZJ^T* 

 mihi extin£tionem illam fimul quo- q'**cauf4f 

 quaeaccidere ob impuritatem aeris, 

 quein Recipienti ex cerazvelfevidi- 

 fperfione exiftit. 



Nam quando reftans adhuc a^r impurits$ 

 c recipienu extrahitur , fbtim ille '*''"/?*'•• . 

 mcipit obicurari, quia mgrum t\x- pojpt. 

 mum poft fe relinquit , qui antea 

 in copiofiori aere non crat vifibi- 

 liS. 



Tan- 



