De Propriis E 



altitudo ejus (it incerta) cujus baris fit 

 in ejus fuperficie feu rotunditatepro | 

 lubitu : Ut obolus , vcl aureus num- j 

 nius,velutthalerusimperialis, velut ; 

 horainiscaput, vel utpilei margo, &c. { 

 Dico gravitatem cylindri aeris , in ca- ! 

 pacitate feu rotunditate ut obolus,fefe 

 ita habere ut fe habet gravitas aqusein 

 tubo (qui ed in rotunditate ut obolus) 

 19 ulnasMagdeburgicasalto; hoceft \ 

 diccre : Gravitas aeristantum premit, ' 

 quantum premit gravitas aquse 1 9 ul ! 

 narum Magdeburgenfium aitae. Etfic 

 iterum dico : Gravitatem cylindri ae- j 

 ris, capacitate ut aureus Rhenanus, > 

 fe ita habere, ut gravitas aquae in tubo, 1 

 etiam capacitate talis aurei nummi,al- 1 

 to 1 9 ulnarum ; atque fic in proportio- i 

 nefemper; utin/^y. c^/>.videndum. j 

 videatur Particularis autem aeris pondera- j 

 leoHifmi X, tio (ficuti in figuta videndum) ex eo ; 

 SfpTticH- fundamento poteft inftitui : Cum ve- | 

 Uriairit rum fit acrcm haberegravitatem, fe- ' 

 fonderats0. qyj^y^ quando tale vitreum vas five j 

 Recipiens l, cujus cap. 4,8, & 11. j 

 mentionem fecimus , evacuabitur ab j 

 aSre intuscontento , quod poftea non { 

 fit ejufdem gravitatis , quam antea; j 

 Ex. gr. Appende ad bilancem & pon- j 

 dera ejusmodi vitrum ( aperto fcili- 1 

 cet fuo epiftomio , ut certus fis vitrum • 

 aere efi^ repletum ) deinde evacuail- j 

 lud ab omniaere , tunccomperiesil- ' 

 lud poft aeris extradionem una vel ! 

 duabus &c.unciis pro fua di verfa capa- ! 

 citateminuspraeponderare; Sic Re- 1 

 cipiens meum in medi^aerisgravita- 

 te, quando exantlatum eft , fi ad ftate- 

 ram examinetur , deprehenditur efiTe 

 lcvius quatuor lothonibus ( 4 Loht ) 

 qui duos xquant thaleros Imperiales. 

 Denique laxetur aditus(paulatim qui- 

 dem, neaerimpetu ita irrumpat, ut 

 vitruiji rumpatur ) & non folum tunc 

 audies aerem cum fibilo intrare , ve- 

 rum etiam videbis vitrum pedeten- 

 tim.priusfuum pondusrecipere;quod 



XPERIMENTIS. lor 



lucuIentifiTimum fundamentum gra- 

 vitatisaeris eft.Ex quibusexperimen- 

 tis porro fequitur, quod aer fefe ipfum 

 premat , hoc eft : quod aer propter 

 gravitatem fuam apud nos in his infe- 

 rioribus valde fit comprefi!us ac con- 

 denfatus; quanto autem altior vel lon- 

 gior a Terra , tanto ibi minorem ha- 

 beat gravitatem , confequenter non fit 

 ita comprefi!us fed rarior feu magis di- 

 latatus, leviorque. 



Item fequitur : quod aer conden- 

 fatus plus in fe teneat aeris quam dila- 

 tatus,interimnullaminaereipfo,per 

 fe , efie difTerentiam , fed differen- 

 tiam hanc confiftere in majori vel mi- 

 nori copia acris, quae femper variat 

 prout aer habet fpatium majus vel 

 niinus : Unde in altiori loco , ubi non 

 tali gravitate comprimitur , ibi magis 

 magifque dilatat fefe & majus fpa- 

 tium occupat , donec denique abeat 

 in nihilum : Spatium enim tale ingens, 

 quod occupare non poteft , necefTe 

 eft relinquat vacuum. 



Quae cum cicteris bene notanda, 

 quia in fubfequentibus experimentis 

 meliorem pariunt cognitionem. 



Porro hoc loco fciendum , quod vi- 

 treum ejufmodi vas , ad Bilancem 

 ita , & quidem aperto Epiftomio ap- 

 penfum , femper in fuo pondere va- 

 riet : Nam temporeCalidiori,quando 

 Aer dilatat^is eft, Recipiens quoque 

 levius eft : Contra,Frigiaiore, gravius 

 eft , quia plus aeris in fc tenet : vide 

 cap. ult. hu)us lihri infine. 



Denique,quod proportionem pon- 

 derisinteraerem&aquam ut &inter 

 hydragyrum attinet ; fuerunt quidem 

 aliqui viri dodiflimi, qui eam in venire 

 conati funt: Verum enim vero quia aer 

 quanto humihor eft,tant6 compreflior 

 adeoq;gravior :jContra, quanto altior 

 tanto magis dilatatus conlequentcr le- 

 vior efti; Itaque omnis conatus in hac 

 rc fruftraneus ac omnino incertus. 



Aerfeipfui 

 premit. 



Aercenien- 

 fatus plus 

 babet aerit. 



Aerper f* 

 nen differt. 



GloBusad 

 Bilancem 

 appenfus, 

 variatgrM' 

 vitatem. 



Veradiffe- 

 rentia in 

 gravitate 

 aeHi^ 

 aqua, tnv*' 

 niri nonpo* 



Jnvenire 

 gravitatem 

 airet Cylin- 

 dripro cu- 

 jusUbet 

 magmtudi' 

 ne. 



C A P U T XXII. 



T>eCylindnAereiGraVitate, procujuslihet Cylindri capacitatey inyenienda. 



Uiaaereus Cylindrus tantum prcmerepoteft : Itaque calculo erui- 



tur gravitas cujuslibet cylindri aeris. 



Hac autem in re praeprimis inqui- 



renda erit gravitas cylindri aqux , 



N % ' fx> 



Qi 



premit , quantum aqueus cy- 

 -lindrus 18, r 9 vel fummum 

 2oulnarumMagdeburgenfium altus, 



Ta 



