De Propriis Experimentis. 



III 



C A P U T XXXVI. 



fl^ % ^atrum tQrcheri » Zuchii J^m^, ut ($ P. Cornai in Herbi- 

 polenji UmVerJjtate frofejjorts^ Judicia de Experimeniis 



M^agdehurgicis, 



POflquam quidam amatoresre- 

 rum harum in Comitiis Impe- 

 rialjbus Ratifponac annoidf^. 



DtffMWfi 



JLUBor hdO' 

 fitatinus 

 traufiHlit 

 has Machi 

 nas Htrbi- 

 ftlim. 



Hatifpona 

 JPrimum tX' 

 hibitum *fi 

 Experimm- 



tumMag- habitis, a me contenderunt, ut ali- 

 ^"Td^Z ^^ experimentorum novorum meo- 

 rum exhiberem , iliis deefle hifce no- 

 lui nec debui. Erant autem diespo- 

 ftremi horum Comitiorum , cum jam 

 diflblvi ccEpifTent, & copiaopificum , 

 quorum oper^ & arte ad has Machi- 

 nasdenovofaciendasopuseflet, pa- 

 rata non daretur. 



Nihilominus tamen Eminentiffi- 



mo Principi ac Domino , Domino 



JOHANNI Philippo, Archie- 



pifcopo Moguntino placebat , eas in 



arce fua Herbipolenfi adervari ; ubi & 



R. Pater Cajparus Schottus (ficuti ipfe 



in Experimento Magdeburgico, quod 



Arti Mechanicx HydrauUco-pneu- 



matica? fua? connexuit , refert) non 



femel , eodem tminentiffimo Prin- 



cipe prasfente , artificium totum vi- 



dit, examinavit, fcriptis mandavit, 



viris Jiteratis Romas &alibi commu- 



nicavit, & eorum judicium exquifi- 



j^ytrfMjm- yit. InrerquosnumeratprsEcipuePtf/. 



i^viM*^ ^thanafium Kircherum , ?atr. Nico- 



rumdoa»- laum Zuchium Roma : ^ Herhifoli 



rum. p^f Melchtorem Cornaum , &c. ficut 



in memorata Mechanica Hydraulico- 



pneumatica pluribus videre efl. 



Trimftita. Hi Primo omnes in eandem abeunt 



tur quod fententiam: Trufillum Antlm Pneu- 



iSuTnfi. maticapoft repetitas aliquot agitationes^ 



ntnonfof- crefcentc difficultate nequire amplius 



^^.^}!*^* fduciinanteriora, ut a molimine plane 



difi/iendum ^ ah Antliee agitatione ah- 



ftinendumfit. Cum piftillum nullo modo 



Riffon/io, amplius commoveri poftit. Quod vero 



erroneumeft, trulillus enim , quan- 



quam finaliter difficiliore conatu qui- 



Secundo interrogant: Sluid difficuU ^/^^"f-t'*' 

 tatem tantampariati Et refpondent -. *uit»t'tmm 

 Non Vacuumfoftaeris extratlionem re-fi"''^**^' 

 iiilum , quod meranegatiocorporis ante J^SJJ* '" 

 in vafe contentifeu Nihilum eft , nec ulla 

 vi refiftendi gaudet . Ergo corpusrema- 

 nens intra vas , quodin agitatione Ant- 

 liiB vi agitantium ulterius non rarefa- 

 ^ahile tjedadeam tenuitatem reda^um 

 eft , ut ulteriorem nova eduHione per 

 tales vires tentaia nequeat admittere: 

 Seu ut loquitur P. Cornasus : Quod 

 aer paulatim ita rarefa^us fit , ut aa ul- 

 timos Natura (^ rarefa^ionis terminos 

 accefterit , ^ ampUus extendi , dilatari 

 ^ rarefierinonpojfit^c. Refpondeo: ^*'**»^'* 

 quod X^n. Dn. Patres Soc. Jefu alio- ^'^^*"^- 

 quin viri do£l^ifIimi , iflam refiflen- 

 tiam reli£to aeri interno afcribere ve- 

 lint (cujus tamen , ut ipfi fatentur, ni- 

 hil aut admodum parum reliquum fit) 

 efTe ,falvh tamenpace , erroneum : pa- 

 rum enim aerisquod reflaredicunt, 

 non plus pracflarepotcfl ac fi multum 

 ejusfupcreffet. 



Ideo id non minims rcflanti aereas 

 particulx , fed aeri externo, quigra- 

 vitate fu4 piftillum eo vehementius 

 reprimit , tribuendum eft. 



Tertio^ de quo P. Cornaeus ad-r^M*^*- 

 hsEc, num. f. &:<s. meminit : Ouod^v**^ 



1. . ^ . ^ Vas tvM- 



aqua tngrediens tn vaja vttreaevacua- cuatum. 

 ta, fpumam ^ plures hulloi fecum in- «unt^uam 

 Jerat ; Et nunquam totum vas aquh re- ^^!^ "' 

 pleatur (ffc. Refpondetur : Hujus ra- «f«"« 

 tiones fupra in Expcrimentis cap. 6. ^^"f*'' 

 efle inveniendas. 



(luarth: Ipfe Dn. Pat. Schottus in J^«^'*. 

 didla Mechanica Hydraulico - pneu- ^y^^/p^^il 

 matica pag. 472. num. 7. Vacuum con cno. 

 cedit, ita fubjiciens : Nam cum piftil- 

 lumemholo armatum, ex frndotuhi A, 



dem fiat, extrahi tamen potefl , & verfus B, trahitur ufque in D, necefta 

 quidem, quo major efl per fe , eo | riojpatium ittudinter A, ^D, inter- 

 difficilius , ceu id fecundum cmuf- ceptum careret omni corpore y nifiex Re- 

 libet Trufilli proportionem {\\Q\xt^ ctpiente aer Juccederet. Undefi epifto- 

 cap. xj. traditum cfl) computSiQ- l mium Recipientis claujum teneatur , non 

 aum. poterit ullh vipifltllum ah A , verjus B 



' Q^ attrahi 



