12« L I B E R Q^U A R T U S, 



SicomniaquiENavivelCurtuvehun- rus vel navis in fualatione maneat. 



tur , fimul cum ipfa Navi vel Curru , 

 hujus Virtutis fiunt capacia ; Unde 

 quando lapis reda (velpila) furfum 

 projiciuntur, duplicem acquirunt im- 

 pulfum, unum a navi vei curru , al- 

 terum ^ manu projicientis : non ita- 

 que perpendiculariter afcendunt de- 

 fcendunrque , fed currum vel na- 

 vim in aere fequuntur , &c manum 

 projicientis repetunt , etiamfl cur- 



Res parva , rei magnaz , parum vir- xu/ mhur 

 tutts impulfi vae imprimere poteft ; Sic '^^'^*. ^*' 

 ex. gr.mzxitws mcudi non fenfibiiem tisimpuifi. 

 imprimitefFedlumhujusvirtutis; un- '^^''^*' 

 defolea Equorumferrea (germanice '"'^'^*^- 

 Ein Hufeifen) {u]pctincude, hominis 

 ventri impofita , malleo & acuto fer- 

 ro difcuti feu in frufla comminui po- 

 tefl , abfque ulla ventris feu hominis 

 la^flone & damno. 



C A P U T III. 



Ve TSLatura ^ Qualitatibus Virtutis Tmpuljiva. 



Na/ura Vtr- 

 tutis impul- 

 fivte^, ut 

 ttno eodem- 



Vlrtus impulfiva, omnempar- 

 tem verfus , operari potefl , ut 

 in Hoiiandia experiuntur ii, 

 nue impetu qui fuper claciem , Soleis ferreis in- 



tMtunte * . *^ ". o N 



nuam retro duti , uno impetu , tam rectum quam 



*/«•# pojjnt. circularem curfum inflituere poflunt. 



Hjec virtus dumin majoribus corpo- 



ribus , qusefcilicet funt ejufdem ma- 



teriae, majoremhabeteffeiflum, (ut 



capite antecedenti diSlum) fequitur 



quod per illam majora corpora lon- 



gius projici & etiam in majori circum- 



ferenti^ in gyrum circumduci poffint, 



quam corpora minora. 



vtrtutim- Etquidem, quoad longitudinem 



M"^*";»- veldiflantiam, (idefl, quoadlineam 



raturtam cl \ • j- a A 



fecundum rectam) quotidiana conftat expenen- 

 reaam li- ti^, quod minor globus adhibitd omni 

 "cir7uUrZt vi » nunquam poflit ad tantam diflan- 

 qukmip. tiam projici quam major , fieflinde- 

 tZ!"""'' bitaproportione. 



Eodem quoque modo inlincacir- 

 cuiari, minor globus filo libere cir- 

 cumdudus, non potefl in tanta cir- 

 cumferentia circumduci vel circum- 

 vibrariquam major. 



Experimentumatam ^Haquam 

 Circulari. 



Vide leo' 

 ntfm XVIII. 



Sitglobulusplumbeus <?, median- 

 te filo a h ailigatus baculo i c , hic glo- 

 bulus a beneficio iflius baculi ab ali- 

 quo (fifilum efl in debitalongitudine 

 vel proportionatsi diflantii) opiime 

 in gyrum circumduci vel vibrari po- 

 tefl: ; quando autem diflantia feu fi- 

 lum nimis longum : contra globulus 

 adtalem diflantiam non fatisponde- 



rofus eft , circumdudio aut pcarficitur 

 difficile, autdeniqueinnullumvola- 

 tum feu vibrationem perduci poteft. 



Experim. a tam Vortice ipfo , quam 

 Circulatione. 



Factornari, exafIereroboreo,feg- vidtiiH. 

 mentum fph^erre concav^e , e^ capaci- ^/"'2'* 

 tate vel circumferentia qui poflibile '^ 

 eft, & inftrudtum baculo ferreo ah, 

 per medium afleris tanquam axe tran- 

 feunte , ita ut poflit ficut turbo vel tro * 

 chus celeriter circumgyrari. Deinde 

 fuperimpone aliquot globulos mar- 

 moreos (quibus fcilicet pueri Judere 

 folent) diverfae tamen magnitudinis, 

 & videbis propter celerem circumgy- 

 rationem majores ad marginem ma- 

 gis accedere , minores autem magis 

 adcentrumfefeapplicare. Atquehxc • 

 eft caufa , quod inter diverfa femina , 

 prout funt grana papaveris , cannabis, 

 pifi , &c. quando in vas aliquod con- 

 cavum verbigratih paropfidem (vul- 

 go eine Mulde ) immittuntur & agi- 

 tantur , femper majora grana a centro 

 afcendant & extrema feu exteriora 

 petant: contra, minoramagisinin- 

 feriori loco feu juxta centrum verfen- 

 tur. Imo hic ordo circumgyrationis c»r^or» 

 \i\ Jovis Satellitibus videtur oculis; ita '^*/'"'*''*»: 



\ . o II \ gtusnatura 



quanto major Satelles , tanto major removentw 

 orbis, tantoque magis diftat: & qui *"^'', 

 vicimoreft, mmoreft. J^y^, 



Quia autem fme dubio omnis vir- y^^^ ^^_ 

 tusfuo fubje<ao proportionata eft ; fe- portionatm 

 quitur virtutem impulfivam quae im- *i^^[**^ 

 primitur corpori alicui , corpori ifti ^ * 



pro- 



