DE TERRA &LUNA. 

 C A P U T II. 



S)e Comparatione Terraquei nofiri Globi^ cum Magnitudine 

 Mundi noflri (Planetarii. 



^f$ 



TellM ut 

 funHum re- 

 ^eiiu Um- 

 di noftri 

 Tlanttarii 

 4flimaniU. 



CUviiem- 

 fsrMio. 



Cleomedis 

 fomfaratio. 



QUod FormiciE ingens campus 

 eft , id Giganti parum; Sic 

 quoque nobis Tellus incom- 

 prehenfibilis quidem vaftitatis cor- 

 pus, fed cum Mundo faltem noftro 

 rlanetario feu Saturni Sphaer^, col- 

 latum , pundli quidem inftar eft ; Ut 

 jam nihii dicamus , fi Terram velimus 

 comparare cum orbe quem faceret 

 omnium etiam proxima nobis ftella 

 Fixa. 



Pat. Chriflophorus Clavius Mathe- 

 maticusinfignis, qui cum communio- 

 ribus ftatuit , ftelias Fixas in Sphxra 

 circaTerram, adeoque sequaliter di- 

 ftare,definivitquidem {in hhrofuode 

 Sphara Johannis de Sacrolofco) Ter- 

 renum globum refpedtu fic diftse 

 SphaersB ftelJats ut i, ad ii 6$^. 340 

 09 f 703t« Illeenim argumenti gratia., 

 €x communiori Aftronomorum fen- 

 tentia {pag. 1 47. di^i lihri) aftumit fe- 

 midiametrum Sphaers ftellatae , con- 

 tinerc Tcrrae diametros 22 <Ji 2I ; & 

 quia Sphaerae funt inter fe in tri- 

 piicata ratione fuarum diametrorum 

 {per 18. lih.ii. EucL) coiligit hanc 

 di6bam foliditatem Terraquei glo- 

 bi ad foiiditatem Coeli intra Fir- 

 mamenti concavitatem poftti . Eft 

 autem i , ad 11 fd^ 340 09;* 703;, 

 nihii ; Ergo Tellus ad fic didlam 

 Sphaeram ftellatam nihil. Unde Cleo- 

 medes iib. i. Cyclicae TheoriiE ait : 

 Terram fpe^atam e Sole , pun^i tnflar 

 apparere : hfixis autem non apparere 

 &c. (quod, quomodofitinreiverita- 

 te, ex cap. 13. ^ 14. lih. anteced. 4. 

 colligendum erit.) 



Ex quibus quoque fatis conftat, 

 Terram , habito relpedu ad fic puta- 

 tam Sphaeram ftellatam , infenfibilem, 

 nec inftar pundi quidem e(Ie. 



Verum , quia nulla Sphsera fteila- 

 rum Fixarumeft, necxqualis earum 

 diftantia , proximiorque nobis ftella 

 Fixa multo longius aTerra diftat quam 

 Clavius pr^fuppofuit : itaque Terra 

 ejusmoai credita ftellarum Sphaerae, 

 nuilo prorfusmodoyfed Mundono- 



Riceioli 



ftro Planetario faltem fequenti modo 

 comparanda. 



Exempl. gr. Sphxra Saturnitqux eft 

 extima Sphiera hujus Planetarii Mun- 

 di , fecundum Ricciolum continetin 

 lemidiametro, 73 000 1 erreftres le- r«/^r« 

 midiametros (uti videndum efl fupra '"»» ^»^0 

 lih. I . cap. 2f. in fin.) lllae cubice mul- "nltZt^», 

 tiplicatae, faciunt {per cap.zo. ejufdem 

 lih. I.) 389 017 000 000 000. Telluris 

 itaque proportio , non ad (ic didam 

 Sphaerani ftellatam , fed ad Planeta- 

 rium hunc Mundum , eft ut i , ad 3 8 9 

 017 000 000 000 (quod eft trigefies 

 quinquies magis,quam Claviusipfam 

 Sphaeram ftellatam pofuit.)Vix itaque 

 Terra ad Saturni Sphaeram feu Mun- 

 dum hunc Planetarium, utpundum 

 aeftimanda : Quid ergo crit refpeftu 

 S^hxtxficdi^a ftellatae? Nihilcerte 

 omnino. Unde porro colligendum : tr/ Teiltu 

 quod {per di^um cap. 20.) totus hic jf^* 

 Planetarius Mundus , non habeat/r«» ru- 

 aliam proportionem ad fic putatam ^/2"2s 

 Sphaeram Stellatam, quam habetTel- hie adsphi- 

 ius ad hunc Mundum. T'"" '*}'''*' 



Hic autemy hujusPianetariifaltem^*" 

 Mundi Pun^us (tefte Plinio in 1 1 . Na- Ttfte FUnio, 

 turae iibro) efl materia gloriie noflratt^ofterhtc 

 hacfedes : htc honores gerimus^hk exer- ^JJ^^* 

 cemus imperia,htc opes cupimus j hictu- abjictmm. 

 multuatur humanum genus , hic inftau- '^*"'** 

 ramus hella^ etiam civilia.mutuifque ctB- 

 dihus laxiorem facimus Terram ; Et ut 

 puhlicos gentiumfurores tranjeam , hac 

 in qu^ conterminos pellimus Jurtoque vi- 

 cini cefpitem noflrofolo affodimus, ut qui 

 latiflime rura metatus fuerit , ultraque 

 fines exegerit accolas , quota Terrarum 

 parte gaudeat ? vel cum ad menfuram 

 avaritia fua propagaverit , quam tan- 

 dem portionem ejus , defun^us ohti- 

 neat ? 



Cui fubfcribit Seneca in prxfat. confemit 

 Naturai, quaeftion. dum inquit: Hoc senettt. 

 efl illud pun^um t quodinter totGentes 

 ferro ^ igne dividitur ; quam ridiculi 

 funt Mortalium termini : pun^um eft 

 illudin quo navigatis, in quo hellatis , in 

 quoRegna difponitis, ©c. 



V 0,uti- 



