De T£&ra &;LunA. 



171 



quid elt , talem facultatem habere, 

 contra rationem eft. 2. qusritur quo- 

 modo poffibiie At , in Tellure ( qua: 

 faltem refpedlu vafti & ingentis 

 iliius Mundi fbatii ut pulvis arenula^ 

 seftimanda) eiie talem facultatem at- 

 trahendi ad fe omnia , ex tam im- 

 perceptibili diftantia !* Seu : Quomodo 

 Tellus talem fuam virtutem poflit 

 tam immenfe extendere, ut totum 

 illud Mundi fpatium impleat & ad 

 ultima Mundi confinia pertingat, 

 ibique omnia corporea fentiat & ad 

 fe ducat > 



Hxc omnia quia contrariantur ra- 

 tioni, & infuper tot inde fequuntur in- 

 convenicntiae , quae paffim demon- 

 ftratac ; ex iiscolligendum quod terra- 

 queusglobus nonfitMundicentrum, 

 proindeque ,nec , ut Mundi centrum, 

 ab ultimisMundiconfiniis, fed cert4 

 faltem diflanti^ ad fui confervatio- 



nem , ea quac fibi congruunt , ad fa tra- 

 hat. 



Unde eodem modo, ut in hypothe- singuUfu. 

 fi Tychonica Tellus ponitur in cen- "^* « iy- 

 troMundi,pofruntquoqueSaturnus,J^*^j^; 

 Jupiter, Mars, Venus & Mercurius yiw^ro 

 conflituiin centro Mundi, cadem-j^^^: 

 que retineri Phasnomena ; Animalia 

 enim rationalia (fiquxiniiisPlanetis 

 effent) omnia, poflent fuos Planetas. 

 quos incolunt,pro centro Mundi affe- 

 rere , &ficut nos videmus Solem anno 

 uno Zodiacum percurrere & Satur- 

 num 3oannis circaSoIem; ficillequi 

 efl in Saturno, videtSolem ^oannis 

 Zodiacum femel percurrere, &inte- 

 rim Tellurem circa Solem 29 revolu- 

 tiones conficere , carteraque Phaeno- 

 menaomniautin Syftemate Tycho* 

 nico , accidere ; ficuti fupra lih. i . 

 cap. 9. ut & infra lih. 6. cap. 1 6, viden* 

 dum. 



C A P U T XV, 

 (DeTellurisMOTU. 



A 



LiudeflMOTUS, dequohoc 

 loco ; Aliud eft Latio , de 

 qua feq. cap. 

 ^id fit Motus eft Adio entis , qux exiftit 

 MotM. afeipfo ex principio intrinfeco quod 

 motum excitat iliumque immediate, 

 hocejly abfque alterius reiadjumcQto 

 e£icit ; uti ex. gr. fe movet corpus vi- 

 vum ejufque partes , oculi , brachia, 

 pedes, &c. 



Item , ut fe movent corpora Mun- 

 danaqus feipfa circulariter volvunt, 

 ficut ool & Planetas , quorum motus 

 dicitur Motus Vertiginis. 



Teiluris motum vertiginis, quo 24 

 horis Tellus circa fuum centrum & 

 axem ab occafu in ortum movetur, 

 conftanti vero ad Polumvultuimmu- 

 tatatenetur , ftatuerunt Plato, Niceta, 

 Ecphantus , Heraclides & alii antiqui ; 

 pofteaque C^pernicus , & Semicoper- 

 nicani: Origanm^ArgoluSi Longomon- 

 tanus , MulleriuSy Gtlhertus &c. Per 

 hunc motum obviam imus fideribus, 

 & ea videmus ire in occafum ; ficut 

 iis qui moventur in navigio quan- 

 dam Mundi plagam verfus , littora 

 & ripx videntur moveri ac recedere 



verfus oppofitam plagam , quamvis 

 reveri ftent. 



Motus Vcrtiginis eft omnium le- «•f«« vf- 

 viffimus naturaliflimusque , qui nul- ''«^*""* 

 lo indiget adminiculo externo. Sic 

 quicquid libere pendet , ex proprii 

 animse fuae virtute circumgyrare fefc 

 poteft, quae circumgyratio per vir- 

 tutem impulfivam (de qua lih. 4. 

 cap. 2. egimus) tanto facilius con- 

 tinuatur conftanterque ac uniformi- 

 ter perficiiur & confervatur; dequo 

 motu videaturetiam cap. 9. lih. 4. 



Huncmotum habentomnia aftra, seu,tiiUtio 

 aux animata funt , ficut oculis no- steiiarum 

 mis videmus , praecipue in Solc & "^*- 

 fcintiliationibus Stellarum Fixarum ; 

 deinde , ca^teris paribus , Planetis, 

 cum primis autemin Venere & Mer- 

 curio tanquam proximioribus ; quam- 

 vis magna fit differentia inter mo-j^/^^,^. 

 tum vertiginis quem habent Sol & "If*»*^ ^^-t- 

 Stellae Fixjc, & interilium quem ha- "^STS^- 

 bent Planetoz ; Nam Sol & SitX-fertaMotu 

 \x Fixae funt corpora ignea , magis JJ^^JJ, 

 fpirituofa , quorum niotus eft vi- 

 vidiifimus & rapidiUimus ; con- 

 tra , funt Planetas , corpora folida, 

 Y 2 &vir- 



