tU 



APPENDIX AD LlB. V. 



Ne. 4. Ef>i- 

 ftola rtfpon- 

 fori» Att- 

 thoris. 



Q 



Magdcburgo Hamburgiiin die 21. Julii St. V. 1665. 



Uas non ita pridem ad me de repleto , ita extenditur ut in evacua- 



Authorpro 



foptum 



ntmquam 



habuit de 



difti literas, utper easmeam 

 de Cometis fententiam ex- 

 plorares , illas equidem rcdle accepi. 

 Quanquam autem non diffiteor, me 

 in perlcrutandis iis, quae ad accura- 

 tiorem Cometarum confiderationem 

 pertinent , non maenopere follicitum 

 ruifTe , eo quod in Opere meo de Spa- 

 o>iw«r«/i/«.tioVacuo (inquo Syftemamundi & 

 lelt/''"' <^"i^ia corpora mundana fubfiftunt) 

 in pofterum , volente Deo , publican- 

 do , occafio mihi defuerit materiam 

 iftam tradandi : quiatamen , Vir No- 

 biliftime , fententiam meam adeo in- 

 ftanter eftlagtcas , hanc qualemcun- 

 que meam tenuitatem haud poftlim 

 dcnegare. 



Ut verofententia mea eoclarius in- 

 telligi poflit , neceffarium erit, e di£to 

 Opere meo pauca qusdam experi- 

 menta excerpere, & huic tradtationi 

 praemittere. 



I . Quod Aer fit Terraquei globi 

 odor, feu, quod aSrfit Vircusaliqua 

 corpotea , quae ex aqua terraque ef- 

 fluit , in fpacium proxime circum- 

 ftans : quod fpatium alias , fi aer non 

 eftet , ab omni corpore vacuum , aut 

 inane eflet. Tellus itaque aere velut 

 indumento molli , circumdata eft , il- 

 lumque per vircutem iilam , quam 

 confervativam vocamus,certo in pon- 

 dere, & quidem canto, quantum aquiE 

 pondus 19 vel 20 ulnas Magdebur- 

 genfes altum , premere poteft , conti- 

 net, ac una fecum, nec obftante annua 

 ejus latione, circumfert. 



Vrdmitten- 

 da funt 

 quddam 

 ixperimen 

 t». 



j.^od 

 sir certo in 

 pondere Tel- 

 lurem cir^ 

 eumdet. 



tum tanto impetu irruat , ut etiaiti im- 

 pofitos lapillos , magnitudine nuces 

 avellanas fuperantes , flatu diljicere 

 queat. 



Quemadmodum h^c dere Rev. 

 Dn. Pater Schottus in Technici fui 

 curiofa libro i . Mirabilium Magde- 

 burgicbrum,Iegi poteft. 



3. Ipfaocularistaliumc5fperimen- ?;i^'' 

 torum infpedioteftatur, quodmini- delxtm^' 

 mae illae aeris , utitadtcam\mVi\x\x, in tat. 

 aqua latentes, quae etiam propter par- 

 vitaiem videri nequeunt , in Spatio 

 Vacuo, aut Vafis vitreis evacuatis , ita 

 fe extendant , ut majores nucieis ce^ 

 rafl, atque itaplus quamcentiesma- 

 jores fiant. Exquocoliieitur (quan- ^^i»f*' 



j .1 - • A • ^ r ^ • f^ior, mult» 



aoquidemaerinlerioraluperiore ve- eftgravior, 

 hementerpremitur , & quidem circa 

 nos prope terram in tanta gravitate, 

 quanta efletaqus, xx ulnarum altitu- 

 dine cingentis ) aerem inferiorem 

 multo graviorem ac denfiorem : quan- 

 to aucem altiorem , tanto femper le- 

 viorem, rariorem ac tenuiorem efle, 

 atque propterea in tres regiones di vi- 

 dendum,dequooperismei //^f.c.p. 

 aiiquando legendum eric. 



4. Idemteftantur experimenta in 

 hoc , quod in moncibus , imo eciam in 

 turribus atque altis azdiflciis levior ac 

 tenuior reperiatur aer, quam proxi- 

 me ad terram. Ex quibus omnibus, 

 & pluribus aliis experimentis , ad rem 

 praefentem facientibus , certo conji- 

 citur, quodaer non folum, quo ma- 4--^*;.^»? 

 gis ac magis altior , eo magis ac magis 7um"ei!!ii 



i. ^ued *• Quod propter hanc gravitatem I rarior & levior reddatur ; fed etiam fl tus, ,i 



Aerfttcom- aet in fe valdc fit compreffus, ea ta 



ufZfima mennatura, utmagis adhuccompri- 



regiom, mi , & contta quoque , ubi majus ob- 



tinet fpatium , amplius fefe dilacare 



mM» 



autlatius extendere poflit. Ideoque I tcriato vacuum 



ad I mille, ut puto, vel ad 2 millia fi'/^'''^ 

 milliar. Ciermanica perveniat , de eo nihtiam- 

 nihil omnin6ampIiusreftet,fpatium- f^**^*'^- 



...... * o L * • reftat. 



que ibuncipiat purum oc ab omni ma- 



quando duo vafa vitrea , qux Phar 

 mocopolae Recipientia vocant (cquo- 

 rum uno omnis aer extra£tus , ipliuf 

 queorificium , mediante fingulari ali 

 quo epiftomio, conclufum eft) arte ita 

 conjunguntur , utaer iila nec ingredi 

 nec egredipoflit, tum aperco epifto- 

 mio , aer ex ahero vafe . aere adhuc 



S. Porro experimenta teftantur, f p«»*» 

 pondusaere^e fphaer^ interdum mu- 1^J'fJ^^' 

 tari , prsefertim , decidente pluvii mutatttr. 

 (quando enim exaere mulcum aquae 

 emittitur, tum ille fit levior, contra 

 quandoaeriterumaquam recipit, flt 

 gravioc.) Quod ut prsdagircm, ma- 

 chinulam aliquam confeci , ubi in 



ob- 



