De Cometis» 



I9f 



Dt/eriplU 

 SfMtik 



Spdtiidi' 

 mmficmn 

 ft^fiiri. 



Jllia •hj4' 

 ai0, SpM- 

 timm ntn 



e$utm , «)m- 

 qmt rtfrlm- 

 ti0. 



corporcum fuum cfle vcl fubfifterc ha- 

 bet , auc habere potell : nuUi cedens, 

 nec tantum cedens , quantum efl cor- 

 pus recepcum; permanens atqueim- 

 mobile , indiviiibile , ubique omnia 

 penetrans, cui nihil inferteHe reple- 

 tum velinane. Unde pernudum intel- 

 lcdlum concipitur non efle , quia non 

 cft hoc autillud, quod poteft videri, 

 tangi, &c. fedeftabomni materialis 

 naturxconditioncabftradum quid , a 

 quo omnia infinite difcrepant , ita ut 

 nihil fit ac fieri poflit , quod ad squa- 

 litatem ejus ullo modo pertingat &c. 



Sed quidquid fecundum trinam di- 

 menfionem menfuracur, idomnefc- 

 cundumcorpus, non vcrofecundum 

 fpatium ipfum, menfuratur. £t quam- 

 vis fpatium , exempii gratta, alicujus 

 conciavis , quatenus a materiato quo- 

 dam circumfcriptum videtur, fccun- 

 dum ipfum iUud matcriacum mente 

 quis concipere vclit , tamcn omne 

 quicquid inftar corporis concipitur, 

 proinde corpus non cft , ncc ille men- 

 tisconccptusfpatioipfiquidquam da- 

 rc vel detraherc poteft ; verum di- 

 mcnfio ifta fit fecundum ipfius cor- 

 pof is fitum & quantitatem , non au- 

 tcm fccundum fpatium ipfum , quia 

 fpatium efttam intra, quamcxtrail- 

 lud corpusfine fine. &c. 



Quod vero ulterius colligi pofle al- 

 ter exiftimavcrit , Spatium nonpojfe e^e 

 vacuum corpore , alioqui fi hoc toileretur 

 afpatioj illud periturum ^ ^terminos, 

 interquos intercedit fpatium , coituros* 

 Verum cnim vcro confequens illud 

 contrarium cft meis experimcntis, 

 qus cvidcnter atquc ad oculum dc- 

 monftrant , quod omnis aer ex vafe 

 yitreo rotundo extrahi poflit , quo cx- 

 XtzQio , nihil in vafe rclinquitur, nifi 

 fpatium purum& abomnimatcriato 

 evacuatum. Nec fcqucrctur, fi corpus 

 tollcrctur a fpacio , ipfum quoque ^a- 

 tium pcriturum : auando cnim exem- 

 pli gratia turris aliqua deftrucrctur, 

 fpacium certe illud , quod antca occu- 

 parat, manebit, in quo vel nova turris, 

 vcl alia moles furrogari & collocari 

 poflet. Neque etiam fequitur,y«i/j/0 

 corpore , terminos inter quos intercedit 

 Jpatium coituros ; nec ut Caricfius libr. 

 de Princip. Philof part. 2. n. i(5. fcri- 



bit : Vafis latera fhi invicem fore conti- 

 gua, Hoc etenim in vafe illo vitreo ro- 

 tundo, non fieri, expcrientia teftatur» 

 licetaliter eveniatinvafe non rotun- 

 do,cujusIatera ob gravitatem aeris ex- 

 terius premehtis, confringuntur. Sed 

 de taliousliber meus de Spacio Vacuo 

 pleniusexponet , eaque in lucem pro- 

 feret, qusantehac incognita fuerunt. 



Taodem quod attinet Imaguncu- i»formati« 

 lam illam, feu (utitaloquar) homu- f^i^T^'*''' 

 lum ex ligno fa6tum , quem in vafe vi- Temfefiatu 

 treo oblongo & ab aere vacuo confti- ^"- 

 tutum,motufuo aeris mutationem in- 

 dicare pofTe fignificavi ; eum equidem 

 primo cdintcntionc nonconieci , ut 

 magnas illas tempeftates indicaret, 

 qua dere etiam necogitavi quidcm. 

 Quoniam vero per crebra atque cvi- ■??*?^ 

 dcntia experimenta obfervavi, quod^fv^f 

 aereafphxra circanoftrumHorizon- 

 tem , quando pluit , aut ante ctiam 

 quam ad noftras terras pluvia pertin- 

 git, femper aliquanto levior ^at, & 

 quidem eam ob caufam , quia multum 

 aquos cx aerc decidit : in eam cogita- 

 tionem deveni, quod fi talis machinu- 

 la fabricarctur , in qui homunculus il- 

 ie, cxligno fadus, vclpro gravitate 

 aeris attolleretur , vel pro cjus levitate 

 deprimerctur , & digito fuo difiercn- 

 tiam prsecifc atquc accurate indicaret, 

 immincns quoque pluvia prsfciri ac 

 prascognofci poflit. Incertus tamen 

 in eo uii , quod , fi illa imaguncuia ex- imagimcitU 

 tra confuetum ordinem fe ad Quar- JJJJJ^ 

 tum , quintum , aut fextum punoum femdit.frt^ 

 demitterct,infcrioriIIa deprcflio fcm- «'^«»*- 

 pcr ingcntes tempeftates ac procelias ' 

 (etiamfi ad C,aut CC,milliaria Ger- 

 manica a nobis abfmt) portendere 

 poffit : quum tamen in taii cafu expc- 

 rientia poftea per relationcs fcriptas 

 docucnt , eodem temporc pcr tcmpe^ 

 ftates five in mari , fi ve in terri maxi* 

 mas fadhis efle calamitates , licct in 

 noftro loco ventus tum non adeo ve- 

 hcmens fuerit. Quae vcr6propria& 

 proximahujusreicaufla fit,hadenus 

 explorare nondum potui,nihiIominus 

 tamen tales tempeftates fempcr cx 

 machinulae illius indicio cognofco, ^^^''^ 

 quamvis non ita praecife colligcrc itco itmpc- 

 poflim , quo in loco iftae fiant , quod >[2J| '^ 

 ipfum tamen cx novcliis {ut vocant) 

 Bb a poftca 



