De Planetario Systemate. 



SOl 



C A P U T IV. 



J)e Mundi Motu , fecmdum feripateticos » 



jljhonnm 

 lommuaittr 

 Sideribus 

 nutltiplices 

 Mttrihutaf 

 motmtam 

 »b txtr» 

 qttsmifitra. 



Motifi non 

 potefi fieri 

 mbextr». 



L»tio primi 



(^ fecundi 

 mobilis non 

 fottfi ege. 



PEripateciciexcogiearunt: Mun- 

 di motum per Primum aliquod 

 Mobile (extimum videlicetfeu 

 Decimum Jic di^um Coelum) exoriri ; 

 quod dicunt fefe circumvolvere intra 

 24horas(confequentcr in i£quatore, 

 uti cap. 1 7. ///. hujm videndum , quo- 

 libetmomento contra omnem ratio- 

 nem , perpetuo ultra 1 30720 millia- 

 riaGermanicaprogredi) & fecum ra- 

 pere omniaSidera,tam innumerabiles 

 illas Fixas , quam reiiquos Pianetas, 

 aborienteinoccidentem. Etquando 

 quaeritur de motu periodico cujusvis 

 Planetae,unde ilic exiftat>Excogitave- 

 re NonumCcelum,cui motum contra- 

 rium ab occafu fcil. in orientem, juxta 

 quidem alios poios Zodiaci , atcribu- 

 unt. Vtjamtaceamustotmulciplices 

 ac varios alios fingulorum Planeta- 

 rummotus eccentricos (quibus quo- 

 que acceniim ac receHum eorum ad 

 hanc Tellurem noftram excufant) 

 quos omnes , ipfi comprehendere aut 

 ratione aflequi non pofTunt , uti in 

 Theoriis Planetarum videndum. 



Verum enim vero impoflibile & 

 contra naturam eft, pofTe incorpore 

 aliquo (ficut in pra^gedenti cap.z. 

 Mundus eft) motum fieri ab externis 

 membris, nifl inciteturab internis; 

 nam omnismotus , ut/i^f . cap.is» de 

 Motu didum, fitafeipfo ex princi- 

 piointerno; Quandoautemcentrum 

 Mundi , fecundum Peripateticorum 

 opinionem, careret motu vertiginis, 

 tunc motus fi ve circumvolutiones ho- 

 rum didiorum Ccelorum , non motus 

 dicendi eflent , fed Lationes ; Latio 

 autem effe non poteft nifi per me- 

 dium aliquod externum , quod ta^ 

 men ibi non eft (quia , fecundum Ari- 

 ftotelem extra ultimam converfio- 

 nemnihileft) Ergonequemotusne- 

 que Lationes horum duorum Ccelo- 

 rum efTe pofrunt:& quidem eo minus, 

 dum motus Noni Coeli ftatuitur De- 

 cimo Coelo contrarius. 



Intelligenciasquodattinet (quibus inttWgenti» 

 quidam adfcribunt horum fiaorura ^* »"»/'*»'• 

 Coelorum circumvolutiones) illaeAfi- 

 chaeli Havemanno in jiftraa , non plus 

 fapere videntur , quam Ruflicm ille, 

 quif ut Oanemy uno jijfe emtum , do- 

 mum deduceret jcurrumtrahebat \ Nam 

 cum Terram compendiojtus circumduce- 

 re poffent , cur Orbem prius Immenfum 

 circumtorquerent .-' Imo fi effent , non 

 poflent extra Mundum , in infinito 

 fciJ. iftoimmateriatofpatio , aliquid 

 circumvehere , quia ibi nihil eft, ubi 

 quafi pedes figant , feu cujus bene- 

 Hcio circumdu6biooem hanc perfi' 

 ciant. 



Nec Deus ipfe circumfert Coelos, J^tttiip/i 

 quia immenfum fe non movet , nec J^^^ 

 habet ubi fe mo veat, fed praefens Ubi- 

 que: multo minusillialiquidaffigen- 

 dum eft , ut circumducat , fed agit pec 

 Media. 



Sequitur ergo , quod Planetarum cedonm 

 curfus feu Lationum motus , non ab «>'^«»'*'*» 

 gxterno Mundi fed interno ^liquo fj]^fgl 

 medio & principio exiftant ; nimi- «>. 

 rumexcentroMundi(Jo/f) perpetuo 

 cirumgyrante fe in feipfum , & per 

 virtutes fuas operante in corpora 

 mundana circumftantia. 



Si igitur a centro regitur curfus Mundttt 

 Planetarum , perperam funt fidliones ^^'iZV 

 horum Coelorum ; & fequitur quod nuAwMum 

 Mundus non fit materia aliqu^ uni- **^* 

 cum corpus, quia materiatum cor- 

 pus cujus centrum vertitur , ejus 

 quoque totum corpus vertitur una 

 cum omnibus partibus fimul ; quod 

 tamen aliter videmus in Planetis, 

 quorumunus 30, fecundus 12, ter- 

 tius 2 , annorum fpatio , circum- 

 fertur , Lationisque fuac motum 

 abfolvit. Ergo circumlatio ha^c a 

 centro , in materia aliqua non poteft 

 fieri , fed per virtutes c centro pro- 

 gredientes & in hasc diflita corpora 

 operantes. 



\>u*. 



Cc 



Ga- 



